Jeremaia.
51.
Ikiavɨra Itir God kamaghɨn mɨkeme: “Kɨ tarazir nɨghnɨziba feghtɨ me bizir avɨribagh asɨghasɨgham, egh me mati amɨnir gavgavimɨn mɨn izɨ, Babilonɨn kantri ko an itir gumazamiziba sara mɨsogham. 
Kɨ gumazitaba ameghtɨ me izɨ amɨnim raiziabar mɨsevibagh ivarazɨ da ghuezɨ moghɨn Babilonia giveragham. Me amɨnimɨn mɨn an nguazimɨn a giveragh an biziba bar da batuegham. Me a gasɨghasɨghamin dughiam, me tintinibar danganibar bar otivigh izɨ a gasɨghasɨgham. 
Ia Babilonɨn apaniba, kɨ kamaghɨn ia mɨgei, Ia zuamɨra Babilonɨn mɨdorozir gumazibav sogh. Me tɨghar uan mɨdorozir korotiabar aghuva, egha tɨghar uan pibar afam, ia Babilonɨn gumazir igiaba ko mɨdorozir gumaziba bar me gasɨrarɨkigh. Ia men tav ateghtɨ a ikian markɨ. Bar markiam. Ia bar moghɨra me agɨfagh. 
Ia uan barir afuzibar Babilonia gasɨtɨ, me arɨghirɨ kuaba tintinibar Babilonɨn kantrin tuavibar iregham.” 
Israelia ko Judaba faragha uan nguazimɨn itir dughiamɨn, me Israelian Godɨn Bar Zuezimɨn damazimɨn arazir kurar avɨribagh ami. Ezɨ Ikiavɨra Itir Godɨn Gavgaviba Bar Itim, an akɨrim ragha me gasarazir puvatɨ, egha me ataghizɨ me mati amizir paba ovengezibar mɨn pura itir puvatɨ. 
Ia Israelia ko Judaba, ia arɨmangegh deraghvɨra ikiam. Puvatɨghtɨ, ia Babilonian tongɨn ikɨ, men osɨmtɨzim bangɨn me ko ikuvigham. Datɨrɨghɨn Ikiavɨra Itir God, Babilonɨn arazir kuraba bagh ivezir kuram a danɨngamin dughiam. Kamaghɨn amizɨ, ia zuamɨra Babilon ategh mangɨ. 
Ikiavɨra Itir God fomɨra nguazir kamɨn kantriba, ivezir kuram isɨ bar adar anɨngasa, ezɨ Babilonɨn kantri an ingangarir kam gami. Babilon golɨn kavɨn mamɨn mɨn Ikiavɨra Itir Godɨn dafarimɨn iti. Egha kantrin igharazibagh amima, me kavɨn kamɨn wain ame. Egha me datɨrɨghɨn tintinibar ongani. 
Eghtɨ Babilon uabɨ zuamɨra irɨgh ikuvigham. Kamaghɨn amizɨ, ia a bagh aziva an apangkuv. Ia mangɨ a bagh marasinba inigh, an duabar aghuightɨ da akumigham. Eghtɨ a ti ua deragham. 
Eghtɨ Israelia ko Judaba an aven ikɨ kamaghɨn mɨkɨmam, “E kalabuziar gumazamiziba pura Babilon damutɨ, a ua deraghasa, ezɨ a ua deragha otozir puvatɨ.” Egh me gɨn kamaghɨn mɨkɨmam, “Markɨ. E fo, Babilonɨn osɨmtɨzim a bar ekefe, egha overiamɨn pɨn ghuavanabo. Eghtɨ Ikiavɨra Itir God bar pazɨvɨra Babilon damuam. Kamaghɨn, e Babilon ategh uamategh vaghvagh uan nguibabar mangam. 
Ikiavɨra Itir God Babilon gasɨghasɨki, ezɨ arazir kamɨn a en gumazamizibar arazir aghuiba azenim gatɨ. Aria, e Saionɨn mangɨva, Ikiavɨra Itir God, en God amizir bizibar gun mɨkɨmam.” 
Ia Babilonɨn apaniba, ia mɨdorozim bagh mangɨsɨ uan afuziba amɨnɨva, oraba ini. Ikiavɨra Itir God ghaze, Babilonia an Dɨpenim gasɨghasɨki, ezɨ a ivezir kuramɨn me ikarvaghasa. Egh a Midian atrivibar nɨghnɨziba feghtɨ, me Babilonia mɨsogham. A tuavir kamra, bar Babilon gasɨghasigham. 
Ia apaniba, ia nir avɨzir ababanim ghufeghtɨ, mɨdorozir gumaziba mɨghvɨra mɨsogh, Babilonɨn nguibar ekiamɨn dɨvazim akarika. Ia mɨdorozir gumaziba arightɨ, me nguibar ekiam bagh arav ikɨ, egh uan ingangarim deragh a damu. Ia mɨdorozir gumazibav kemeghtɨ me mangɨ mongegh, Babilonia mɨsoghsɨ damu ikɨ. Ikiavɨra Itir God, Babilonɨn gumazamizibagh asɨghasɨghasa mɨkemegha gɨfa, egha datɨrɨghɨn a bizir kam damuasa. 
O Babilon, nɨ dɨpar avɨriba ko bizir aghuir bar avɨriba nɨn nguibamɨn iti. Ezɨ nɨ ikuvamin dughiam a roghɨra izegha gɨfa. Nɨn ikɨrɨmɨrim mati tretɨn mam, me datɨrɨghɨn aneghorasava ami. 
Ikiavɨra Itir Godɨn Gavgaviba Bar Itim, a guizbangɨra uan ziamɨn pɨn arɨgha mɨkeme. A kamaghɨn mɨkeme: “O Babilon, kɨ apanibar gumazir okoruar avɨrim inigh izɨtɨ, me nɨ mɨsogh, nɨ dɨkabɨragham. Me nɨn nguazim gizɨvagham, mati odezir okoruam. Egh me nɨ gafiragh nɨ abɨnamin dughiamɨn, me bar akuegh pamtemɨn dɨmam.” 
Ikiavɨra Itir God uan gavgavimɨn nguazir kamɨn ingari. A uan nɨghnɨzir aghuimɨn nguazir kam isa uan danganimra anetɨzɨ, a gavgafi. A uan fofozimɨn overiamɨn ingara an onegha gɨfa. 
A tiarim akarigha mɨgeima, overiam bar pamtemɨn tɨngazi. Ezɨ ghuariar pɨziba nguazir otevibar mɨgha iza, egha uari akufa. God onɨmaribagh amima, da taghtazima amozim izaghiri. Egha amɨnim asirafima, a uan danganim ataghɨragha izi. 
Ezɨ gumazamiziba, me bar onganigha bizitam gɨfozir puvatɨ. Gumazir marvir guaba golɨn dar ingariba, me bizir me ingarizir kaba bagh bar aghumsɨgham. Kar guizɨn godba puvatɨ. Marvir guar kaba, da amɨnir datɨrɨghɨn en ikia angamɨra itir kam puvatɨ. 
Kar me dɨbovir akabav kɨmasa pura ingarigha arɨghizir bizir kɨniba. Eghtɨ Ikiavɨra Itir God, me tuisɨghamin dughiam izɨtɨ, me bar ikuvigham. 
Ezɨ Ikiavɨra Itir God, a Jekopɨn ovavir boribar God, a uabɨ biziba bar dar ingari. Egha bizir kabar mɨn garir puvatɨ. A Israelia amɨsevezɨ me an adarazira iti. An ziamra kara: Ikiavɨra Itir Godɨn Gavgaviba Bar Itim. 
Ikiavɨra Itir God kamaghɨn mɨgei: “Babilon, nɨ mati kɨ mɨsoghasa inizir bizir mam, nɨ nan ifanim mɨn iti. Kɨ nɨ inigha, kantrin avɨriba mɨsaragharɨgha, egha nguibar gavgavir avɨribagh asɨghasɨki. 
Kɨ nɨ inigha mɨdorozir hoziaba, ko gumazir hoziabagh apiaziba amɨsaragharɨki. Kɨ nɨ inigha, mɨdorozimɨn karisba ko, gumazir karisbar suiziba saram asɨghasɨki. 
Kɨ nɨ inigha, bar gumaziba ko amiziba amɨsaragharɨki. Egha gumazir igiaba ko gumazir ghuriba, kɨ bar me amɨsaragharɨki. Egha gumazir igiaba ko amizir igiaba, kɨ bar me amɨsaragharɨki. 
Kɨ nɨ inigha sipsipba ko me geghuva men garir gumaziba sara mɨsaragharɨki. Kɨ nɨ inigha bulmakaun ainba mɨkɨrvagha nguaziba abɨziba ko, dar ghuaviba sara mɨsaragharɨki. Egha kɨ nɨ inigha gavmanɨn gumaziba ko, gumazir dapaniba amɨsaragharɨki. 
“Egha kɨ Ikiavɨra Itir God, kɨ mɨkeme, Babilonian arazir kurar me Saionɨn amiziba bar, kɨ ada ikarvagh ivezir kuram me danɨngam. Eghtɨ ia Israelia ko Judaba, ia bizir kɨ damuamin kabar ganam. 
“Babilon, nɨ oragh. Nɨn gavgavim bar ekevegha mati mɨghsɨar ekiam, egha nguazir kamɨn danganiba bar adagh asɨghasɨki. Ezɨ bar guizbangɨra, kɨ Ikiavɨra Itir God, kɨ nɨn apanim gami, kɨ uan gavgavim itir dafarimningɨn nɨn suiragh, nɨ isɨ davarir konimɨn nɨ akunightɨ, nɨ poghpogh magɨrɨ nguazimɨn otoghtɨ, avim bar nɨ agɨvagham. 
Eghtɨ gumazitam dɨpenimɨn mɨkebamɨn asɨsɨ, nɨn aven dagɨatam inighan kogham. Gumazitam uan dɨpenimɨn ingarsɨ, dɨpenim aterir dagɨatam, nɨn aven a inighan kogham. Puvatɨ. Nɨ bar ikuvigh kamaghɨra ikiam. Kɨ Ikiavɨra Itir God, kɨ mɨkemegha gɨfa.” 
Ia kantrin avɨribar tongɨn akaba amang, egh nguaziba bar dar gumazamizibar tongɨn sɨgham givi, eghtɨ me Babilonia mɨsoghsɨ biziba akɨr. Ia Araratba ko, Miniba ko, Askenasba, men diaghtɨ me izɨ. Egh mɨdorozim bagh gumazir ekiar tam amɨsefegh. Mɨdorozir gumaziba uan hoziabar apiagh, egh odezir okoruamɨn mɨn izam. 
Egh uaghan Midian atriviba ko, gumazir dapaniba ko, gumazamizir Midian gavman gativagha an gariba, ia men diagh. Ia kantrin avɨrir me gativibar gumazibar amutɨ, me bar izɨ Babilon mɨsoghsɨ biziba akɨr. 
Ikiavɨra Itir God Babilon gasɨghasɨghasa mɨkemegha gɨfa, egh a damightɨ a danganir kɨnimɨn otogham, eghtɨ gumazitam ua an ikian kogham. Eghtɨ Ikiavɨra Itir God ingangarir kam damuamin dughiamɨn, mɨkɨmkɨzir dafam nguazim bativɨra ikiam, mati gumazim mɨzazir bar kuram isima mɨkarzim a gasi. 
Babilonɨn mɨdorozir gumaziba mɨdorozim ategh, mɨdorozir dɨpenir gavgavimɨn aven ikiam. Egh me amizibar mɨn ikɨva, gavgaviba puvatɨgham. Apaniba Babilonian dɨpenibar apongɨva, egh nguibabar dɨvazibar tiar akaba akaram. 
Gumazir akaba inigha izir avɨriba, ivemar mangɨ ivɨvɨgh Babilonɨn atrivim mɨkɨmam, Abuir gumazir kaba izɨ a mɨkɨm suam, Apaniba nɨn nguibar ekiamɨn danganiba bar ada inigha gɨfa. 
Apaniba dɨpabagh iregh vongɨn mangamin tuaviba inigh, tintinibar dakarabar itir ighurunibar apuegham. Eghtɨ Babilonɨn mɨdorozir gumaziba bar puvɨram atiatigh, egh tintinibar onganigham. 
Ikiavɨra Itir Godɨn Gavgaviba Bar Itim, Israelian God, a kamaghɨn mɨkeme: “Babilon, a guivir dirimɨn mɨn iti. Eghtɨ mati gumaziba raizɨn daghem iniasa a dɨkabɨri moghɨn, apaniba a dɨkabɨnigham. Ezɨ ingangarir kam damuamin dughiam, a roghɨra izegha gɨfa.” 
Ezɨ Jerusalemɨn nguibar ekiam kamaghɨn mɨgei: “Babilonɨn Atrivim Nebukatnesar puvɨra na mɨsoke, mati a na apava bar na agɨfa. A mati aser mam bar na tuavareme. Egha nan bizir aghuibar uan navim gazuima a izɨfa. Ezɨ kɨ mati itarir mam, an amegha gɨvazɨ, dagher nataba an itir puvatɨ. Egha gɨn a bar na dɨsi. Babilonia bar nan mɨkarzim gasɨghasɨki, ezɨ nan ghuzim ire. Kamaghɨn amizɨ, me osɨmtɨzim iti, ezɨ Ikiavɨra Itir God men osɨmtɨzir kam ikarvagham.” 
Ezɨ Ikiavɨra Itir God kamaghɨn mɨgei: “Jerusalem, nɨ oragh! Bar guizbangɨra, kɨ nɨn akuragh Babilonia nɨ gamizir osɨmtɨzim ikaragham. Kɨ Babilonian faneba ko dɨpavsɨziba bar dar amightɨ, da dakegham. 
Kɨ Babilon gasɨghasightɨ, an dagɨar pozibara ikiam. Eghtɨ an afiar atiabar danganimɨn otoghtɨ, gumazamiziba an puvatɨgham. Eghtɨ gumazir igharaziba ian ganigh, akɨrim ragh ia gasɨ, dɨbovir akabar ia mɨkɨmɨva, bar dɨgavir kuram damigh puvɨram atiatingam. 
Eghtɨ Babilonia laionbar mɨn tiariba akar dɨmdɨar kuram damuam. Me laionɨn nguziba asɨzibar amasa puvɨra aroi moghɨn damuam. 
Ezɨ kɨ Ikiavɨra Itir God, kɨ guizbangɨra mɨgei: Men naviba arazir kurabar amusɨ dɨkavamin dughiamɨn, kɨ isar ekiatam me bagh a damightɨ, me dɨpar onganir avɨribar amɨva, bar ikuvigham. Egh me gɨn dakuv onganigh, egh ua dɨkavighan kogham. 
Mati gumaziba sipsipɨn nguziba ko, sipsipɨn apuriba ko, memen apuribagh ami moghɨn, kɨ men aku danganir me mɨsoghtɨ me arɨmɨghiramimɨn mangam.” 
Ikiavɨra Itir God kamaghɨn mɨkeme: “Ia bar gan! Nguazir kamɨn gumazamiziba bar ziar ekiam isa Babilonia ganɨdi, ezɨ apaniba izɨ a mɨsogh, a iniam. Kantrin Igharazibar Gumazamiziba an ganigh, dɨgavir kuram damigham. 
Apaniba Babilonia avaragham, mati ongarim dɨpɨraghira iza bar gigim avara. 
An nguibar ekiaba bar ikuvigham. Eghtɨ kantrin kam danganir dakɨghtɨzir kɨnimɨn mɨn ikiam. Eghtɨ gumazamiziba an ikian koghɨva, a daruan kogham. 
Kɨ mɨzazim Bel gasegham, a Babilonɨn asem. Kɨ a damightɨ bizir a tuavaremeziba, uam a dar migham. Eghtɨ Kantrin Igharazibar Gumazamiziba uam an izan kogham. Eghtɨ Babilonɨn dɨvazir ekiam bar akarighirɨgham. 
“Ia nan gumazamiziba, ia Babilon ategh aregh. Ia vaghvagh aregh deraghvɨra ikiam. Kɨ Ikiavɨra Itir God, kɨ puv Babilonian anɨngaghe. Kamaghɨn, kɨ ti ia ko me saram asɨghasɨgham. Kamaghɨn, ia zuamɨra arɨ mangegh. 
Ia tintinibar akar nguazir kamɨn otiviba baragh, ian naviba dɨgavir kuram damutɨ ia atiatingan markɨ. Ia orazima, azenir mamɨn akar mam oto, ezɨ azenir igharazimɨn akar igharazim oto. Me mɨdorozir ekiaba otivir akabav gei, ezɨ atrivir mam atrivir igharazim mɨsosi. 
Kɨ dughiar mam amɨsefe, egh dughiar kamɨn, kɨ Babilonɨn nguibamɨn asebar marvir guabagh asɨghasigham. Eghtɨ Babilonɨn nguibam bar aghumsigham. Eghtɨ apaniba izɨ Babilonɨn gumazir avɨribav soghɨrarightɨ, men kuaba tintinibar Babilonɨn nguazim giregh ikiam. 
Kɨ Ikiavɨra Itir God, kɨ ghaze, Bizir avɨribagh asɨghasɨzir gumazir maba, me not ategha Babilonia mɨsoghasa izi. Kamaghɨn, overiam ko nguazim, ko aningɨn itir biziba, da Babilon iramin dughiamɨn bar akongegham. 
Babilonɨn arazir kamra, Israelia gamizɨ moghɨra, a ikuvigham. Ezɨ kantrin avɨriba Babilonɨn agharimɨn ariaghire.” 
Eghtɨ ia Israelia, Babilonia ia gasɨghasɨghizir puvatɨzir darasi, ia zuamɨra Babilon ategh arɨ mangegh. Guizbangɨra, ia uan nguibamɨn saghon ikɨ, egh ia Ikiavɨra Itir God gɨnɨghnɨgh. Egh ia Jerusalem bakɨnɨghnɨghan markɨ. 
Egha datɨrɨghɨn ia kamaghɨn mɨgei: “E bar aghumsɨki. Kantrin Igharazibar Gumazamiziba Ikiavɨra Itir Godɨn Dɨpenimɨn anogoroghezir danganimɨn aven ghue. Egha me akar kurabar e mɨkeme. Kamaghɨn amizɨ, e bar aghumsɨki.” 
Ikiavɨra Itir God kamaghɨn mɨkeme: “Kɨ dughiar mam amɨsefe, ezɨ dughiar kamɨn, kɨ Babilonian kantrin asebar marvir guabagh asɨghasigham. Egh Babilonɨn danganiba bar, gumazir avɨriba mɨdorozimɨn mɨzaziba iniva, puram arangam. 
Eghtɨ Babilon ti overiamɨn ghuanabogh, egh mɨsoghamin danganir gavgavimɨn ingarightɨ, kɨ gumaziba ameghtɨ, me izɨ a gasɨghasɨgham. Kɨ Ikiavɨra Itir God, kɨ mɨkemegha gɨfa.” 
Ararer ekiam Babilonɨn otogham. Apaniba bar pazɨvɨra Babilonɨn kantri gasɨghasigham. Eghtɨ nɨgɨnir ekiam otogham. 
Eghtɨ apanir avɨriba izɨ Babilonia mɨsogh, nɨgɨnir ekiam damuam, mati ongarimɨn nɨgɨnim. Ikiavɨra Itir God bar pazɨvɨra Babilon gasɨghasɨghasa, egha an akar arozim dukumasava ami. 
Gumazir bizibagh asɨghasɨziba, me izɨ Babilon mɨsogh me dɨkabɨragham. Egh me Babilonɨn mɨdorozir gumaziba kalabus darɨgh, men piba apɨrarigham. Ikiavɨra Itir God, a Godɨn guizbangɨn iveziba ikarvazim. Egh guizbangɨra a Babilonian arazir kuraba bagh ivezim me danɨngam. 
Atrivir kam, an ziam, Ikiavɨra Itir Godɨn Gavgaviba Bar Itim, kamaghɨn mɨkeme: “Kɨ Babilonɨn gumazir dapanibar amightɨ, me wainɨn dɨpabar ameghɨva onganigham. Kar fofozir gumaziba ko, gumazir ekiaba ko, gavmanba ko, mɨdorozir gumaziba. Me daku onganigh, ua dɨkavighan kogham. 
Kɨ Ikiavɨra Itir Godɨn Gavgaviba Bar Itim, kɨ ghaze: Apaniba Babilonɨn kantrin ekiam avɨnizir dɨvazir gavgavim tintinibar an akararightɨ, an dɨvazir otevitam ikian markɨ. Egh an tiar akar ekiabar apongegham. Bizir kam kamakɨn. Kantriba bar dar gumazamiziba pura ingari. Eghtɨ bizir me ingariziba, da bar isigham.” 
Ezɨ namba 4ɨn azenimɨn Sedekaia Judan atrivimɨn itir dughiamɨn, Jeremaia akar mam Babilonɨn anemada. Ezɨ dughiar kamɨn, Atrivim Sedekaia Babilonɨn mangasava amima, Seraia a ko mangasa. Seraia a Nerian otarim, egha Masean igiavotarim. An atrivimɨn ingangarir gumazim. Jeremaia akar kam isa a ganɨngi. 
Jeremaia bizir kurar bar Babilonɨn otivamiba bagha akam akɨnafarimɨn an osiri, kar akar Ikiavɨra Itir God a ganɨngiziba. 
Ezɨ Jeremaia kamaghɨn Seraia mɨgei, “Nɨ mangɨ Babilonɨn otoghamin dughiam, nɨ akar kaba bar adar ponegh. 
Egh nɨ kamaghɨn God ko mɨkɨm, ‘O Ikiavɨra Itir God, nɨ nguibar kam gasɨghasɨghasa mɨkemegha gɨfa, eghtɨ gumazitam ko asɨzitam an ikian kogham. Eghtɨ dughiabar zurara danganir kam pura ikiam.’ 
Seraia, nɨ akɨnafarir kam dɨponegh God ko mɨkemegh, dagɨatam akɨnafarir kamɨn a righɨva anekunightɨ, a Yufretisɨn Fanemɨn magɨrɨgh. 
Egh nɨ kamaghɨn Ikiavɨra Itir Godɨn akam akun, ‘Kɨ Ikiavɨra Itir God, kɨ bar Babilon gasɨghasigham. Babilon akɨnafarir kamɨn mɨn magɨram, egh uam otoghan kogham.’ ” Jeremaian akam iza kagh tu. 
