1 Hina.
7.
Soloumane da hina: hisu diasu amolawane gagui. E da amo gagulalobawane, ode 13 agoane gidigi. 
- 
Amo diasu ganodini, gilisili sia: dasu sesei bagade (amoga ilia da Lebanone Iwila Sesei dio asuli) dialebe ba:i. Ea sedade defei da 44 mida, ba:de defei da 22 mida amola gagagula heda:i defei da 13.5 mida. Amo ganodini, dolo ifa udiana dadalele bugi dialebe ba:i. Dadalei afae afae amoga da dolo ifa 15 agoane ba:i. Amo da:iya da dolo ifa dawalo bulufalegei ba:i. Amola dia:ne gala:i da dolo ifa dawalo da:iya gadodili figisi. 
Dobea fei la:idi la:idilale da fo misa:ne agenesi udiana dadalei. 
Logo holei huluane amola fo misa:ne agenesi huluane da holei galu, amola fo misa:ne agenesi dadalei udiana dobea afae ganodini da agenesi dobea la:idili ganodini gala amo dabedabei. 
Eno sesei (Duni Bugi Sesei) ea sedade defei da 22 mida amola ba:de defei da 13.5 mida. Amo la:ididili, segagi dolo ifa duni bugi amoga gagui ba:i. 
Fisu Sesei (eno dio da Fofada:su Sesei) amo ganodini Soloumane da fofada:su hamoi. Amo sesei da dolo ifa gaga:iga hada:i amoganini heda:le, dawalo amoga doaga:i. 
Soloumane hina: hisu sesei da gagoi, Fofada:su Sesei baligiduli amo ganodini gagui ba:i. Amo da diasu eno huluane defele ba:i. E da diasu eno amaiwane, Idibidi hina bagade ea uda mano ea lai, amogili esaloma:ne gagui. 
Amo diasu huluane, Gagoi Bagade amola, huluanedafa da baiga gudunini heda:le, me duduga doaga:le, gele noga:idafa amoga gagui. Ilia da gele amo gele magufu hahamosu sogebi amogai hahamoi. Amo gele ilia da la:idi sasaheiga damui. 
Diasu bai da gele bagade, gele hahamosu sogebi amogai hahamoi, amoga fa:i. Gele mogili sedade defei da 3.5 mida, mogili da 4 mida. 
Gele bai fa:i amo da:iya ilia da gele eno, defele damui liligi, amo ligisi. Amola amo da:iya ilia da dolo ifa dawalo ligisi. 
Hina bagade diasu gagoi, amola Debolo diasu ganodini gagoi amola Debolo diasu golili dasu sesei, ilia dobea da gele udiana fofa:la heda:le, amalu dolo ifa ga:i beano fa:lalu, bu gele udiana fofa:le, dolo ifa eno ga:i, beano fa:i, amoma heda:i. 
Hina bagade Soloumane da dunu afae ea dio Hiula:me, amo ema misa:ne sia:si. Hiula:me da Daia moilai bai bagadega esalu. E da balase hawa: hamosu bagadedafa dawa:su lai. 
Ea eda da musa: Daia moilai bai bagadega esalu, bogoi. E amola da balase hawa: hamosu bagade dawa:i galu. Ea:me da Na:fadalai fi amoga misi. Hiula:me da liligi hahamosu hou bagadedafa dawa:i. Hina bagade Soloumane da e balase hawa: hamosu huluane ouligima:ne sia:beba:le, e da hamomu sia:i. 
Hiula:me da balase gobele daeane, duni bugi aduna hahamoi. Ela afae afae sedade defei da 8 mida, amola ela bululisi defei da5.3 mida. Amo ifa duni bugi, e da Debolo Diasu ea golili dasu midadi bugisi. 
Amola e da balasega hamoi bada aduna, amo da golasu ifa duni bugi gadodili ligisima:ne hahamoi. Amo elea sedade defei, afae afae da 2.2 mida. 
- 
Golasu ifa duni bugi dabuagado da sia:inega amuni amola ‘bomegala:nede’, fage balasega hamoi aduna dadalei amoga nina: hamoi. 
Bada aduna da ‘lili’ sogea falegai ea ba:su defele ba:i. Amo ‘lili’ sogea falegai ea sedade defei da 1.8 mida. 
Ilia da wagebei sogebi sia:inega amuni gadodili dialebe, amo da:iya ligisi dialebe ba:i. ‘Bomegala:nede’ dadalesu aduna (amo ganodini da ‘bomegala:nede’ 200 dialebe ba:i) amo da daba sisiga:le dialebe ba:i. 
Hiula:me da amo balasega hamoi duni bugi amo Debolo diasu golili dasu midadi amogai bugi. Afae amo da ga (south) la:idi dialu ea dio da Ya:igini amola eno ga (north) la:idi dialu ea dio da Boua:se. 
Amola ‘lili’ sogea falegai agoai daba da balasega hamoi duni bugi amoga gadodili dialebe ba:i. Amalalu, balasega hamoi duni bugi amo hawa: hamosu da dagoi ba:i. 
Hiula:me da balasega sisiga:le ofodo sugi bagade hamoi. Amo ea gulula sa:i defei da2.2 mida amola ea sisiga:i amo da:iya bulufai defei da 4.4 mida, amola ea bululisi defei da 13.5 mida. 
Ofodo sugi dabu feba:le balasega hamoi ganagu dadalei aduna dialebe ba:i. Amo da gilisili ofodo sugi hamoi dagoi. 
Ofodo sugi da balasega hamoi bulamagau gawali nabuane gala ilia baligi da:iya ligisi dialebe ba:i. Balasega hamoi bulamagau da udiana guma:dini, eno udiana gusudili, eno udiana da gadili (north) eno la:idi gadili (south) agoane ba:le gagai. 
Ofodo sugi ea fe gadugagi defei da 75 milimida. Ea fe gadodili da bene gagai. Ea nabai defei da 40,000 lida agoane. 
Amola Hiula:me da gaguli fula ahoasu nabuane gala balasega hamoi. Ilia afae afae sedade defei da1.8 mida amola ba:de defei da 1.8 mida amola gagagula heda:i defei da 1.3 mida. 
Gaga:i beano amo da:iya ilia da banene sisiga:i. 
Amo damana, laione wa:me amola bulamagau gawali amola ougia hamoi liligi dedenesili dialebe ba:i. Amola bulamagau gawali amola laione wa:me dedei amo gadodili amola gududili, lala:bolole dedenesi dialebe ba:i. 
Gaguli fula ahoasu afae afae da emo sisiga:i balasega hamoi biyaduyale gala (ilia da balasega hamoi migibiga gasisi) ea hegomai biyadu amoga balasega hamoi ofodo isu dialebe ba:i. Amo ofodo isu da lala:bolole dedenesisisu amoga nina: hamoi. 
Gaguli fula ahoasu dabuagado da sisiga:i ofodo udidisu dialu. (Amo da:iya ofodo ligisima:ne) Amo da fula ahoasu amoga 450 milimida heda:i amola fula ahoasu ganodini 175 milimida gudu sa:i. Amoga gobiheiga dedenesisi dialebe ba:i. 
Emo sisiga:i ilia sedade defei da 625 milimida agoane. Ilia da balasega hamoi gaga:i hagudu dialebe ba:i amola ilia migibi da gaguli fula ahoasu madelagili hamoi. 
Emo sisiga:i da ‘sa:liode’ emo sisiga:i agoane ba:i. Ilia migibi amola emofe sisiga:i amola udidili gagai amola modo huluane da balasega hamoi. 
Gaguli fula ahoasu gududili amoga da udidisu ageyadu madelale dialebe ba:i. 
Gaguli fula ahoasu dabuagado da sisiga:i fesu ea ba:de defei 225 milimida amo madelagi dialebe ba:i. 
Udidisu amola gaga:i huluane da ougia hamoi liligi amola laione wa:me amola gumudilabo dedenesisu amoga nina: hamoi. Amola amo sisiga:le da lala:bolole dedenesisi dialebe ba:i. 
Gaguli fula ahoasu da musa: amaiwane defele hamoi. Ilia huluane da afaididi ba:i. 
Amolawane Hiula:me da ofodo nabuane gala gaguli fula ahoasuga ligisima:ne balasega hamoi. Ofodo huluane afae afae ilia sisiga:i dogoa bulufai defei da 1,800 milimida amola 800 lida dili sali nabai ba:i. 
E da gaguli fula ahoasu biyale amo Debolo Diasu amoga ga (south) la:ididili ligisi amola biyale eno amo ga (north) amoga ligisi. Amalu e da ofodo sugi bagade amo Debolo Diasu ea gusudili amola gadili (south) dogoa hegomai amo gadenene ligisi. 
Hiula:me amolawane da gobele nasu ofodo amola ‘safala’ amola ofodo eno hahamosu. E da Hina Gode Ea Debolo Diasu gagusu hawa: hamosu amo hina bagade Soloumane da hamoma:ne olelei, amo huluane hamone dagoi. Ea hahamoi liligi da amo :- Balasega golasu ifa duni bugi aduna ‘Lili’ sogea falegai agoaila bada aduna (golasu ifa duni bugi gadodili ligisima:ne hamoi) sia:ine amuni amogawi dedenesisi Balasega hamoi ‘bomegala:nede’ 400 amo da dada:lei biyadu ganodini afae afae 100 idi da bada da:iya dedenesisi dialu Gaguli fula ahoasu nabuane gala Ofodo nabuane gala Ofodo sugi bagade Bulamagau gawali balasega hamoi fagoyale gala amo da ofodo sugi bagade udidima:ne hamoi Gobele nasu ofodo, safala amola ofodo eno. Amo Debolo diasu hawa: hamosu liligi huluane, hina bagadeSoloumane da Hiula:mema hamoma:ne sia:i, da balase ela:mema:ne giga:su amoga hahamoi. 
Hina bagade da sia:beba:le, ilia da amo liligi huluane liligi hahamosu diasu (amo da Sagode moilai amola Sa:leda:ne moilai ela dogoa Yodane Fagoa dialu) amogai hahamosu. 
Soloumane da amo balasega hamoi liligi ilia dioi defei hame lai. Bai ilia dioi defei da dioi bagadeba:le, defemu hamedei ba:i. Amaiba:le, ilia dioi defei amo dunu ilia hamedafa dawa:i. 
Amolawane, Soloumane da sia:beba:le, ilia da Debolo liligi eno gouliga hamoi. Amo da oloda amola agi ga:gi Godema imunusa: ligisisu fafai, 
gamali bai nabuane gala (amo da Hadigidafa Momei Sesei amo midadi sagasi danebe ba:i. (Biyale da ga (south) amola eno biyale da ga (north) dialebe ba:i), sogea falegai, gamali, dida, 
faigelei, gamali haba:dosu, ofodo, gabusiga: manoma ofodo, lalu oso gaguli ahoasu yaeya, Hadigidafa Momei Sesei logo ga:su ilia benoagisu amola Debolo Diasu logo ga:su gadili huluane. Amo liligi huluane da gouliga hahamoi. 
Hina bagade Soloumane da Debolo Diasu hawa: hamosu huluane dagobeba:le, e da liligi huluane amo ea ada Da:ibidi da Hina Godema imunusa: modale ligiagai (silifa, gouli amola eno liligi huluane), amo liligi e da liligi legesu sesene gagai amo ganodini ligisisi. 
