﻿Kɨlə lə NJé kaw kɨlə je.
17.
Pol əi kɨ Sɨlasɨ ɨndəi Ampɨpolɨsɨ kɨ Apoloni gangi, ɓa awi tḛḛi Təsalonɨkɨ tɨ. Nɨngə Təsalonɨkɨ tɨ, *Jɨpɨ je awi kɨ lo kaw-naa ləde no̰o̰. 
Be ə, Pol aw tɨ, təkɨ ɨsɨ ra-n kɨ lo je pətɨ. Asɨ ndɔ taa kə̰ə̰ mɨtə go-naa tɨ, Pol naji-naa ta tɨ kɨ Jɨpɨ je dɔ ta je tɨ kɨ me makɨtɨbɨ tɨ lə Luwə. 
Ɔr-de gɨn ta je, tɔjɨ-de adɨ gəri təkɨ, makɨtɨbɨ lə Luwə əl kadɨ Kɨrɨsɨ a oy, ɓa go tɨ, a tɔsɨ ndəl dan njé koy je tɨ. Nɨngə, Pol əl-de təkɨ e darɔ Jəju wa kɨ n-ɨsɨ n-əl-de ta lie kɨn ə e Kɨrɨsɨ. 
Jɨpɨ je kɨ na̰ je, ta kɨn ra kɨlə rɔde tɨ, adɨ ɨndəi rɔde naa tɨ kɨ Pol əi kɨ Sɨlasɨ. Kosɨ Gɨrəkɨ je, kɨ dəne je ngay kɨ əi dəne je kɨ njé tɔɓa je ka ɨndəi rɔde naa tɨ səde tɔ. 
Ə lo kɨn tɨ, jangɨ ra Jɨpɨ je, adɨ kawi dɨje kɨ a ɨləi lo kɨ go rəbɨ kare, adɨ ɔsi dɔ dɨje naa tɨ, rai ndu kɨ me ɓe. Awi tḛḛi me kəy tɨ lə Jaso̰, sangi Pol əi kɨ Sɨlasɨ kadɨ n-uwəi-de, n-awi səde taga, no̰ kosɨ je tɨ. 
Nə lokɨ ɨngəi-de al, uwəi Jaso̰ əi kɨ njé kadɨ-me je kɨ madɨ je, awi səde no̰ njé gangɨ ta je tɨ. Ɓa əli ta kɨ ndude kɨ boy əi nə: «Dɨje kɨ tuji dɔnangɨ kɨ tae ba ka, rəi tḛḛi ne. 
Rəi ə, Jaso̰ uwə-de rɔne tɨ ɓe ləne. Dɨje kɨn pətɨ, nḛ rade e nḛ ra kɨ ɔsɨ ta ndu-kun je lə NJe ko̰ɓe kɨ bo Səjar. Əi əli təkɨ ngar madɨ kɨ rangɨ e no̰o̰ tɔe nə Jəju.» 
Ta kɨn adɨ wongɨ kosɨ je kɨ njé gangɨ ta je, 
adɨ uwəi Jaso̰ kɨ ndəgɨ njé kadɨ-me je adɨ ugəi la ɓəy taa ɨyə̰i-de taa. 
Lokɨ lo ə nə n-go̰i par ə, njé kadɨ-me je adi Pol əi kɨ Sɨlasɨ awi Bəre tɨ. Lo kɨ rəi tḛḛi Bəre tɨ ɓa, awi kəy kaw-naa tɨ lə *Jɨpɨ je. 
Jɨpɨ je kɨ Bəre tɨ, awi kɨ mər ta kɨ majɨ ngay ɨtə njé kɨ Təsalonɨkɨ tɨ. Taai ta lə Luwə kɨ me kɨ majɨ ngay. NDəri gɨn ta lə Luwə kɨ ndɔ je pətɨ, kadɨ n-ooi se ta je kɨ Pol je əli-de kɨn e ta kɨ rɔjetɨ wa. 
Be ə, ngay je dande tɨ adi mede, taa dan Gɨrəkɨ je tɨ, dəne je kɨ njé tɔɓa, kɨ dɨngəm je ngay adi mede tɔ. 
Nə lokɨ Jɨpɨ je kɨ Təsalonɨkɨ tɨ, ooi kadɨ Pol ɨsɨ ɨlə mbḛ ta lə Luwə Bəre tɨ no̰o̰ nɨngə, təli awi gode tɨ ɓəy, awi suləi kosɨ je adɨ rai ndu. 
Lo kɨn tɨ, njé kadɨ-me je sangi rəbɨ kalangɨ ba adi Pol aw kɨ kadɨ ba bo tɨ. NGa nɨngə, Sɨlasɨ əi kɨ Tɨmote ə nayḭ-naa Bəre tɨ. 
NJé kɨ dani Pol, dani-e bɨtɨ, awi tḛḛi sie Atən tɨ. NGata ɓa, lokɨ ɨsɨ təli, Pol adɨ-de ndune kadɨ Sɨlasɨ əi kɨ Tɨmote rəi law ɨngəi-ne. 
Lokɨ Pol ɨsɨ ngəm Sɨlasɨ əi kɨ Tɨmote, angale tujɨ mbata yo je kɨ dɨje ɨsɨ rai-de, rɔsi me ɓe bo kɨn. 
Pol naji-naa ta tɨ kɨ *Jɨpɨ je, kɨ dɨje kɨ təli Jɨpɨ je, me kəy kaw-naa tɨ lə Jɨpɨ je, taa kɨ ndɔ je pətɨ, ta mbalo tɨ, kɨ dɨje kɨ ɨngə-de. 
NJé nḛ gər je kɨ ɓari-de Əpɨkɨr je kɨ Ɨsɨtoyɨsɨ je ka naji-naa ta tɨ səde tɔ. Ə njé kɨ madɨ je əli əi nə: «NJe ta je kam ta ri ə a əl ə?» Nɨngə njé kɨ nungɨ əli əi nə: «To tə nḛ kɨ e nje kəl ta kɨ dɔ yo je tɨ kɨ mba be ə am.» Əli be mbata ooi kadɨ Pol ɨsɨ ɨlə mbḛ Poy Ta kɨ Majɨ lə Jəju nɨm, ɨsɨ ɨlə mbḛ kḭe lo koy tɨ nɨm. 
Be ə, uwəi Pol, awi sie rɔ njé gangɨ ta je tɨ, ɓa əli-e əi nə: «To kadɨ əl-je ta dɔ nḛ ndo tɨ kɨ sɨgɨ kɨ ɨsɨ ɨndo kɨn adɨ jɨ gər a? 
MBata ɨsɨ əl-je ta je kɨ mbije oo nja kare al, ə kadɨ ɔr gɨne majɨ adɨ j-o.» 
Nɨngə nḛ kare kɨ sɔbɨ gər, dɨje kɨ Atən tɨ pətɨ, kɨ mba je kɨ ɨsi dande tɨ, dɔkagɨlo ləde kɨ ngay e mba kəl-n ta je, koo-n ta je kɨ mba. 
Lo kɨn tɨ, Pol ḭ a taa, dan njé gangɨ ta je tɨ, ɓa un ta əl ə nə: «Səi dɨje kɨ Atən tɨ, m-o kadɨ səi dɨje kɨ, pole yo ləsi ətɨ ɓəl kɨ dum. Ɨpoləi yo me nḛ je tɨ pətɨ. 
Tadɔ, lokɨ m-njɨyə me ɓe tɨ, m-o nḛ je kɨ ɨsɨ ɔsi məkəsɨsi nangɨ no̰de tɨ. M-o lo gugɨ yo madɨ wa ɓəy kɨ ɨndəi nḛ dɔ tɨ əi nə e lo lə “yo kɨ ɨgəri-e al,” nɨngə e e kɨ ɨsɨ ɔsi məkəsɨsi nangɨ no̰e tɨ kɨ kanjɨ gər-e ka kɨn ə m-ɨsɨ m-ɨlə səsi mbḛ ta lie. 
E Luwə kɨ nje ra dɔra̰ kɨ dɔnangɨ kɨ nḛ je pətɨ kɨ me tɨ, e kɨ e Ɓa dɔra̰ kɨ dɔnangɨ. E nje kɨsɨ me kəy tɨ kɨ dəw ra kɨ jine al. 
Taa aw kɨ ndoo kadɨ dəw ra kɨlə madɨ ade al tɔ, tadɔ e ə e nje kadɨ dəw ɨsɨ kəm ba nɨm, nje kadɨ dəw kə̰ə̰ kɨ nḛ je pətɨ nɨm tɔ. 
Kɨ dəw kɨ kare ba be ə ɨndə-n dɨje pətɨ adɨ taai dɔnangɨ. Ɨndə dɔkagɨlo adɨ-de nɨm, ɨndə gangɨ lo kɨsɨde nɨm tɔ. 
Luwə ɨndə nḛ je kɨn be mba kadɨ dɨje sangi-e-n. Dɔmajɨ ə a ɨngəi-e me mam lo tɨ ləde. Kɨ rɔjetɨ, Luwə e sa̰y al kɨ dəw kɨ ra danje tɨ. 
Tadɔ kɨsɨ kɨ dɔ taa ləje e me jie tɨ. E ə e nje kadɨ j-ɔdɨ rɔje, kɨ nje kadɨ j-ɨsɨ kəm. E mbata kɨn ə njé gosɨ ta je ləsi kɨ madɨ je əli əi nə: “Je ka je ngane je tɔ.” 
Ə re je ngan Luwə je ɓa, sɔbɨ kadɨ j-o Luwə kadɨ e dəw kɨ to tə yo ɔr je, kɨ yo la je kɨ dɨje lḛi-de, ə se yo mbal je kɨ dɨje tɔli-de kɨ gosɨ kɨ dɔde tɨ kɨn be al. 
Luwə ɨyə̰ go nḛ kɨ dɨje rai kəte dɔ day tɨ, dɔkagɨlo tɨ kɨ gəri-e al ɓəy kɨn kɔ, nə kɨ ne kɨn, Luwə dəjɨ dɨje pətɨ, kɨ lo je pətɨ, kadɨ ɨyə̰i rəbɨ nḛ rade je kɨ majal kɔ. 
Tadɔ ɔr ndɔ kare ɨndə no̰o̰ kadɨ tə a gangɨ-n ta dɔ dɨje kɨ dɔnangɨ tɨ ne pətɨ kɨ rəbɨ kɨ dana. A gangɨ ta kɨn kɨ rəbɨ lə dəw kare kɨ kɔte mbata kɨlə kɨn, ə tɔje kɨ taga adɨ dɨje pətɨ gəri-e kɨ rəbɨ kḭe dan njé koy je tɨ.» 
Lokɨ Pol əl ta kḭ lo koy tɨ, ə osɨ mbide tɨ nɨngə, njé kɨ madɨ je ɨbəi-e kogii, ə njé kɨ nungɨ əli əi nə: «J-a j-o ta ləi kɨn ndɔ kɨ rangɨ tɨ.» 
E be ə, Pol tḛḛ-n dande tɨ, aw. 
Nə be ka, kɨ madɨ je dande tɨ nayḭ-naa go Pol tɨ, adi mede Jəju Kɨrɨsɨ. Dande tɨ kɨn, Dənɨsɨ kɨ e kɨ kare dan njé gangɨ ta je tɨ e səde no̰o̰, taa dəne kɨ ɓari-e nə Damarɨsɨ kɨ ndəgɨ dɨje kɨ rangɨ ka əi səde no̰o̰ tɔ. 
