﻿Maak.
9.
Ne̱ Yeesuu a kya se̱ tɔwe̱ fe̱yɛ, “Mo̱ e̱ tɔwe̱ a n gywii mo̱ne̱ fe̱yɛ bo̱ko̱ bo̱ mfe̱e̱ na bo̱ ma wu, amɔ baa ŋu Wuribware̱ a kuwure‑o na ke̱mo̱ e̱le̱ŋ‑ɔ pwɛɛ.” 
Ŋke nsiye a kyo̱ŋ‑ɔ, ne̱ Yeesuu a lee Peetroo na Yakubu na Yohanee bo̱ tii mò̱ e̱ye̱e̱ se̱, ne̱ baa yɔ ke̱be̱e̱ ko̱ so̱so̱ bamo̱ wo̱re̱. Bamo̱ akatɔ‑rɔ mfe̱ŋ, ne̱ baa ŋu fe̱yɛ Yeesuu a kyurowi. 
Ne̱ mò̱ atɔ buŋsɛ a kii afufuri pare̱pare̱pare̱ a to̱re̱ se̱. Ɔko̱ maa taare̱ a ɔ fwe̱e̱ atɔ kaye̱ mɔ‑rɔ na a waa pare̱pare̱ ane̱ŋ. 
Puri amo̱‑rɔ ne̱ baa ŋu fe̱yɛ anyare̱ anyɔ na Yeesuu ye̱re̱ na ba sa se̱ŋsa. Ne̱ baa pini fe̱yɛ Wuribware̱ mbraa ɔsapo̱ Mosis na Wuribware̱ kyaamɛɛ Iliya ne̱e̱. 
Kufu a nya agyase̱po̱ asa‑ɔ, ne̱ bo̱ mo̱ŋ lɛɛ bo̱ nyi ane̱ŋ ne̱ ba tɔwe̱‑ɔ. Ne̱ Peetroo a tɔwe̱ gywii Yeesuu fe̱yɛ, “Ɔkaapo̱po̱, a bware fe̱yɛ ane̱ a bo̱ mfe̱e̱. Ane̱ e̱ waa abwii asa, fo̱ ko̱ŋko̱, na Mosis ko̱ŋko̱, na Iliya ko̱ŋko̱.” 
Mfe̱ŋ ne̱ ko̱wo̱re̱ a le̱e̱ bo̱ ba ke̱mo̱ kuyayu bo̱ dɔŋŋɔ bamo̱ se̱. Ne̱ bo̱re̱ ko̱ a le̱e̱ ko̱wo̱re̱‑ɔ‑rɔ tɔwe̱ fe̱yɛ, “Mo̱nꞌ ke̱e̱ mo̱ gyi timaa ne̱ mo̱ e̱ kpa mò̱ ase̱ŋ bwe̱e̱tɔ‑ɔ. Mo̱nꞌ nu mò̱ ase̱ŋ.” 
To, ne̱ mò̱ agyase̱po̱ asa‑ɔ a kii de̱e̱re̱ muruwaa bo̱ mo̱ŋ ŋu sɛye̱, amɔ Yeesuu wo̱re̱, ne̱ baa ŋu na ɔ ye̱re̱ bamo̱ ase̱. 
Bamo̱ a kpo̱ro̱we̱ ke̱be̱e̱‑ɔ se̱ ba ba kaase̱‑ɔ, ne̱ Yeesuu a yii bamo̱ se̱ fe̱yɛ, “Mo̱ne̱ ma kaŋ tɔwe̱ ke̱tɔ ne̱ mo̱ne̱ a ŋu‑o gywii ɔko̱, amɔ bo̱ fo̱ saŋ ne̱ mo̱, dimaadi mò̱ gyi‑o, a kyiŋŋi le̱e̱ lowi‑ro.” 
Baa nu mò̱ kanɔ‑ɔ, amaa bamo̱ wo̱re̱ wo̱re̱ a le̱e̱ ba tɔwe̱ amo̱ ase̱ŋ fe̱yɛ, “Nte̱tɔ ne̱ ‘kikyiŋŋi le̱e̱ lowi‑ro’ mɔ e̱ kaapo̱‑ɔ ne̱e̱?” 
Ne̱ baa bise Yeesuu fe̱yɛ, “Nte̱tɔ se̱ ne̱ Wuribware̱ mbraa akaapo̱po̱‑ɔ e̱ tɔwe̱ fe̱yɛ Iliya amo̱ ne̱ ane̱ a ŋu‑o e̱ gye̱ ne̱ ɔ gye̱ Kristoo ŋkpɛɛ a ɔ ba‑ɔ ne̱e̱?” 
Mò̱ kanɔlee e̱ gye̱ fe̱yɛ, “Iliya e̱ gye̱ ne̱ ɔ gye̱ ŋkpɛɛ a ɔ ba na ɔ nya bo̱ lɔŋŋɔ e̱kpa‑ɔ‑rɔ. To, ne̱ ntɔ se̱ ne̱ abware̱se̱ŋ wo̱re̱‑ɔ yɛ mo̱, dimaadi mò̱ gyi‑o, i ŋu ase̱ŋ bwe̱e̱tɔ na bo̱ kine mo̱‑ɔ ne̱e̱? 
Amaa mo̱ e̱ tɔwe̱ mo̱ i gywii mo̱ne̱ fe̱yɛ Iliya a kyɔ ba, ne̱ ase̱sɛ a waa mò̱ ane̱ŋ ne̱ baa kpa‑ɔ, fe̱yɛ ane̱ŋ ne̱ baa kyo̱rɛɛ mò̱ ase̱ŋ waa abware̱se̱ŋ wo̱re̱‑ɔ‑rɔ‑ɔ.” 
Saŋ ne̱ Yeesuu na Peetroo na Yakubu na Yohanee a kiŋŋi ya tii agyase̱po̱ ne̱ baa saŋ‑ɔ se̱‑ɔ, ne̱ baa ya to̱ fe̱yɛ Wuribware̱ mbraa akaapo̱po̱ ko̱ na bamo̱ i gyiiri ikii, ne̱ ase̱sɛ bwe̱e̱tɔ ye̱re̱ muruwaa bamo̱. 
Aa kpe̱ŋ ase̱sɛ e̱ye̱e̱ fe̱yɛ bamo̱ a ŋu Yeesuu saŋ amo̱, amo̱se̱‑ɔ ne̱ baa ŋwɛɛnaŋ ya ka mò̱ kanɔ. 
Ne̱ Yeesuu a bise mò̱ agyase̱po̱‑ɔ fe̱yɛ, “Nte̱tɔ se̱ ne̱ mo̱ne̱ aa bamo̱ i gyiiri ikii‑o ne̱e̱?” 
Ne̱ ase̱sɛ‑ɔ‑rɔ ɔko̱ a be̱ŋŋaa fe̱yɛ, “Ɔkaapo̱po̱, mo̱ a baa mo̱ kagyinyaŋsɛɛ fo̱ ase̱ ne̱e̱. Ibrisi ko̱ te mò̱ se̱‑ɔ se̱‑ɔ, ɔ maa taare̱ a ɔ sa se̱ŋsa. 
Saŋ ke̱maa ne̱ ibrisi amo̱ ya ba mò̱ se̱, e̱e̱ twe̱e̱ mò̱ ne̱e̱ a e̱ bo̱ da swe̱e̱re̱ ne̱e̱ fe̱yɛ mò̱ a lɔ kigbuŋgbuŋ‑o na ɔ twe̱e̱ mò̱ asare̱e̱ na ayaa, na mò̱ kanɔ‑rɔ e̱ le̱e̱ afwii na o duŋ abwanɔ, amɔ mò̱ kayo̱wɔre̱ a wo̱re̱. Ŋ yɛ fo̱ agyase̱po̱‑ɔ gya ibrisi‑o bo̱ ko̱so̱ mò̱ se̱, bamo̱‑ɔ bo̱ mo̱ŋ taare̱.” 
Ne̱ Yeesuu a tɔwe̱ gywii mò̱ agyase̱po̱‑ɔ fe̱yɛ, “Ke̱se̱bɔrɔle̱ŋ awuye mɔ, mo̱ne̱ maa kɔɔre̱ mo̱ mo̱ne̱ i gyi. Nsu mfe̱ne̱ ne̱ mo̱ne̱ e̱ kpa fe̱yɛ mo̱ aa mo̱ne̱ a kye̱na? Bɛɛɛ nsu mfe̱ne̱ ne̱ mo̱ne̱ e̱ kpa fe̱yɛ ŋ nyite mo̱ne̱ pwɛɛ na mo̱nꞌ dɛɛ kɔɔre̱ mo̱ gyi‑o ne̱e̱? Mo̱nꞌ taa kanyaŋsɛɛ‑ɔ baa mo̱ ase̱ mfe̱e̱.” 
Ne̱ baa taa mò̱ baa Yeesuu ase̱. Ibrisi amo̱ a de̱ŋ ŋu Yeesuu‑o, ne̱ e̱ ya twe̱e̱ kanyaŋsɛɛ‑ɔ bo̱ da swe̱e̱re̱ fe̱yɛ mò̱ a lɔ kigbuŋgbuŋ‑o ɔ twe̱e̱ mò̱ asare̱e̱ na ayaa na ɔ da o kuroŋ, na mò̱ kanɔ‑rɔ e̱ le̱e̱ afwii. 
Ne̱ Yeesuu a bise kanyaŋsɛɛ‑ɔ mò̱ se̱ fe̱yɛ, “Nsu mfe̱ne̱ ne̱e̱ fe̱yɛ mò̱ a nya ko̱lɔ mɔ?” Ne̱ mò̱ se̱ yɛ, “Le̱e̱ saŋ ne̱ ɔ gye̱ kagyingyii‑o. 
Iluwi bwe̱e̱tɔ ibrisi amo̱ a twe̱e̱ mò̱ waa de̱e̱kpa‑rɔ na nkyu‑ro e̱e̱ kpa a e̱ mɔɔ mò̱. Amo̱se̱‑ɔ ŋu ane̱ e̱wɛɛ na fo̱ e̱ taare̱ na fo̱ kya ane̱‑rɔ.” 
Ne̱ Yeesuu yɛ, “Nte̱tɔ ne̱ ‘ke̱taare̱ kya ane̱‑rɔ’ mɔ e̱ kaapo̱‑ɔ ne̱e̱? Fo̱ ya kɔɔre̱ gyi fe̱yɛ mo̱ e̱ taare̱ a n kya mò̱ fe̱raa, mo̱ e̱ kya mò̱. A le̱e̱ fe̱yɛ ke̱tɔ ke̱maa e̱ taare̱ a ko̱ waa sa bamo̱ ne̱ ba kɔɔre̱ ba gyi‑o.” 
Amo̱ fe̱raa ne̱ mò̱ se̱ a faa‑rɔ fe̱yɛ, “Mo̱ e̱ kɔɔre̱ fo̱ mo̱ i gyi kafwe̱e̱. Kya mo̱‑rɔ na ŋ nya kɔɔre̱ fo̱ gyi bwe̱e̱tɔ.” 
Yeesuu a ŋu fe̱yɛ ase̱sɛ e̱ kpɔwe̱ ba buŋ mò̱ se̱‑ɔ, ne̱ ɔɔ tɔwe̱ gywii ibrisi ne̱ i te kanyaŋsɛɛ‑ɔ se̱‑ɔ fe̱yɛ, “Ibrisi, fo̱ ne̱ fo̱ a waa mò̱ kpawu na kamu‑o, ko̱so̱ kanyaŋsɛɛ amo̱ se̱ na fo̱ ma lɛɛ kye̱na mò̱ se̱ daa.” 
Mfe̱ŋ ne̱ ibrisi ne̱ i te kanyaŋsɛɛ‑ɔ se̱‑ɔ a faa‑rɔ, ne̱ e̱ ya be̱e̱ sa ne̱ ɔɔ twe̱e̱ mò̱ asare̱e̱ na ayaa, ne̱ e̱ ya ko̱so̱ mò̱ se̱. Kanyaŋsɛɛ‑ɔ da swe̱e̱re̱ ne̱e̱ fe̱yɛ kifuniŋ‑o, ne̱ ŋkee ɔke̱maa yɛ, “Oo wu.” 
Amaa Yeesuu a kra mò̱ ke̱sare̱e̱‑rɔ ne̱e̱ bo̱ ko̱so̱, ne̱ ɔɔ ye̱re̱. 
Amo̱ kamɛɛ‑rɔ Yeesuu a yɔ ɔ bo̱ lɔŋ‑nɔ‑ɔ, ne̱ mò̱ agyase̱po̱‑ɔ a bise mò̱ fe̱yɛ, “Nte̱tɔ se̱ ne̱ ane̱ mo̱ŋ taare̱ gya ibrisi amo̱‑ɔ ne̱e̱?” 
Ne̱ ɔɔ be̱ŋŋaa bamo̱ fe̱yɛ, “Sɛye̱ maa taare̱ a a gya ane̱ŋ a ibrisi‑o, amɔ mo̱ne̱ a ko̱re̱ ke̱bware̱ko̱re̱ ne̱ mo̱ne̱ a kra ako̱ŋ pwɛɛ.” 
Yeesuu mò̱ aa mò̱ agyase̱po̱‑ɔ a le̱e̱ mfe̱ŋ‑ɔ, ne̱ baa bo̱rɔ Galile̱ya swe̱e̱re̱ se̱. Ɔ mo̱ŋ kpa fe̱yɛ ɔko̱ ŋu mfe̱ŋ ne̱ ɔ yɔ‑ɔ, a le̱e̱ fe̱yɛ ɔ kaapo̱ mò̱ agyase̱po̱‑ɔ ne̱e̱ fe̱yɛ, “Ba taa mo̱, dimaadi mò̱ gyi‑o, a bo̱ bo̱ waa swe̱e̱re̱ mɔ se̱ ayaale̱ŋpo̱ ke̱sare̱e̱‑rɔ, na bo̱ mɔɔ mo̱. Amaa amo̱ ya fo̱ ŋke nsa‑ɔ, mo̱ i kyiŋŋi a n le̱e̱ lowi‑ro.” 
Amaa mò̱ agyase̱po̱‑ɔ mo̱ŋ nu ane̱ŋ ne̱ ɔɔ kaapo̱‑ɔ kaase̱, bamo̱ mɔ kufu de bamo̱ a bo̱ bise mò̱. 
Ne̱ baa ba Kapaaniyum maŋ‑nɔ. Bamo̱ a lwee Yeesuu lɔŋ‑nɔ‑ɔ, ne̱ oo bise mò̱ agyase̱po̱‑ɔ fe̱yɛ, “Ntɔ ke̱tɔ se̱ ne̱ mo̱ne̱ i gyiiri ikii kpa‑rɔ‑ɔ ne̱e̱?” 
Amaa bo̱ mo̱ŋ be̱ŋŋaa Yeesuu, a le̱e̱ fe̱yɛ baa gyiiri ikii kpa‑ɔ‑rɔ ne̱e̱, baa kpa bamo̱‑rɔ mò̱ ne̱ ɔ gye̱ bre̱sɛ‑ɔ ne̱e̱. 
Ne̱ Yeesuu a kye̱na, ne̱ ɔɔ te̱e̱ mò̱ agyase̱po̱ kudu anyɔ‑ɔ baa mò̱ ase̱, ne̱ ɔɔ tɔwe̱ gywii bamo̱ fe̱yɛ, “Ɔko̱ ne̱ ɔ kpa fe̱yɛ o kii mo̱ne̱‑rɔ ɔbre̱sɛ‑ɔ waa mò̱ e̱ye̱e̱ mo̱ne̱ pɛɛɛ‑rɔ kayaagyi na o suŋ mo̱ne̱.” 
Mfe̱ŋ ne̱ ɔɔ baa kayaagyi ko̱ baa bo̱ ye̱ra bamo̱ akatɔ‑rɔ, ne̱ oo powi mò̱, ne̱ ɔɔ tɔwe̱ gywii bamo̱ fe̱yɛ, 
“Ɔke̱maa ne̱ mo̱ ke̱nyare̱‑rɔ ɔ kra ŋyaagyi mɔ ɔko̱ nɛɛnɛɛ‑ɔ a kra mo̱ nɛɛnɛɛ ne̱e̱, ne̱ mò̱ ne̱ ɔ kra mo̱ nɛɛnɛɛ‑ɔ mɔ a kra mò̱ ne̱ oo suŋ mo̱ bo̱ kyo̱ŋwe̱‑ɔ nɛɛnɛɛ dɛɛ ne̱e̱.” 
Ne̱ Yohanee ne̱ ɔ gye̱ Yeesuu agyase̱po̱‑ɔ ɔko̱‑ɔ a tɔwe̱ gywii Yeesuu fe̱yɛ, “Ɔkaapo̱po̱, ane̱ a ŋu ɔko̱ de fo̱ ke̱nyare̱ ɔ gya ibrisi ɔ ko̱so̱ ase̱sɛ se̱. Ne̱ ane̱ a tɔwe̱ gywii mò̱ fe̱yɛ ɔ yɔwe̱ ane̱ŋ ko̱waa, bo̱ le̱e̱ fe̱yɛ ɔ mo̱ŋ tii ane̱ se̱.” 
Ne̱ Yeesuu yɛ, “Mo̱ne̱ ma lɛɛ gya mò̱, a le̱e̱ fe̱yɛ mò̱ ne̱ o de mo̱ ke̱nyare̱ ɔ waa atɔ dabe̱‑ɔ maa lɛɛ taare̱ a ɔ tɔwe̱ ase̱ŋ bɔye̱ bo̱ kye mo̱ puri amo̱‑rɔ. 
Bo̱ le̱e̱ fe̱yɛ ɔke̱maa ne̱ ɔ mo̱ŋ gye̱ ane̱ ɔdo̱ŋ‑ɔ bo̱ ane̱ ke̱be̱gya ne̱e̱. 
Mo̱ i gyi mo̱ne̱ kase̱ŋtiŋ fe̱yɛ ɔko̱ ne̱ ɔ sa mo̱ne̱ nkyu a mo̱nꞌ nuu bo̱ le̱e̱ fe̱yɛ mo̱ne̱ a gye̱ Kristoo agyase̱po̱‑ɔ se̱‑ɔ e̱ nya ke̱dame̱naŋsɛ kakɔka.” 
Ne̱ Yeesuu a kya se̱ tɔwe̱ fe̱yɛ, “Ɔko̱ ne̱ mò̱ ya sa ne̱ ŋyaagyi ngyingyii mɔ ne̱ ba kɔɔre̱ mo̱ ba gyi‑o ɔko̱ ya waa e̱bɔye̱, amo̱ fe̱raa bamo̱ ya ba kibu dabe̱ bo̱ da se̱sɛ‑ɔ ke̱bɔ‑rɔ, ne̱ baa twe̱e̱ mò̱ waa ɔpo̱o̱‑rɔ, a bɔ fe̱yɛ mò̱ a ŋu ke̱se̱bɔgyiiri ne̱ Wuribware̱ e̱ taa a ɔ bo̱ laye̱ ane̱ŋ a e̱bɔye̱ awaapo̱‑ɔ. 
Amo̱se̱‑ɔ, fo̱ ko̱ ne̱ fo̱ ke̱sare̱e̱ e̱ gye̱ ne̱ ke̱ e̱ sa ne̱ fo̱ e̱ waa bɔye̱, te̱ŋ ke̱mo̱ bo̱ twe̱e̱, a le̱e̱ fe̱yɛ fo̱ ya kii ke̱sare̱e̱ ko̱ŋko̱ wuye, ne̱ fo̱ a nya ŋkpa na kukyure ne̱ a mo̱ŋ de kɛɛ‑ɔ, a bɔ fe̱yɛ fo̱ a ba fo̱ asare̱e̱ anyɔ bo̱ waa asuŋ, na lalalo̱we̱‑ɔ fo̱ lwee awo̱re̱fɔɔ de̱e̱kpa ne̱ ɔ maa duŋ, ne̱ Wuribware̱ a kure bo̱ be̱ya na ɔ bo̱ gyiiri e̱bɔye̱ awaapo̱ e̱se̱bɔ‑rɔ‑ɔ‑rɔ‑ɔ.  
Bo̱ le̱e̱ fe̱yɛ, ‘Aso̱ŋsɔɔ ne̱ a wo̱ mfe̱ŋ a awuye‑o maa wu daa, ane̱ŋ dɛɛ mɔ ne̱ de̱e̱kpa ne̱ ɔ kywɛɛ bamo̱‑ɔ maa duŋ.’ 
Ne̱ fo̱ ko̱ mɔ ne̱ fo̱ ke̱yaa e̱ sa ne̱ fo̱ e̱ waa bɔye̱‑ɔ, te̱ŋ fo̱ ke̱yaa amo̱ bo̱ twe̱e̱, a le̱e̱ fe̱yɛ fo̱ ya kii ke̱yaa ko̱ŋko̱ wuye, ne̱ fo̱ a nya ŋkpa na kukyure ne̱ a mo̱ŋ de kɛɛ‑ɔ, a bɔ fe̱yɛ fo̱ ke̱yaa a mo̱ŋ te̱ŋ, ne̱ fo̱ a lwee awo̱re̱fɔɔ de̱e̱kpa‑ɔ‑rɔ.  
Bo̱ le̱e̱ fe̱yɛ, ‘Aso̱ŋsɔɔ ne̱ a wo̱ mfe̱ŋ a awuye‑o maa wu daa, ane̱ŋ dɛɛ mɔ ne̱ de̱e̱kpa ne̱ ɔ kywɛɛ bamo̱‑ɔ maa duŋ.’ 
Ne̱ fo̱ ko̱ mɔ ne̱ fo̱ ke̱katɔ ko̱ e̱ sa ne̱ fo̱ e̱ waa bɔye̱‑ɔ, lee ke̱mo̱ bo̱ twe̱e̱, a le̱e̱ fe̱yɛ fo̱ ya kii ke̱katɔ ko̱ŋko̱ wuye, ne̱ fo̱ a nya ŋkpa na kukyure ne̱ a mo̱ŋ de kɛɛ‑ɔ, a bɔ fe̱yɛ fo̱ akatɔ anyɔ a te fo̱ se̱, ne̱ fo̱ a bo̱ lwee awo̱re̱fɔɔ de̱e̱kpa‑ɔ‑rɔ. 
Bo̱ le̱e̱ fe̱yɛ, ‘Aso̱ŋsɔɔ ne̱ a wo̱ mfe̱ŋ a awuye‑o maa wu daa, ane̱ŋ dɛɛ mɔ ne̱ de̱e̱kpa ne̱ ɔ kywɛɛ bamo̱‑ɔ maa duŋ.’ 
Wuribware̱ e̱ ba awo̱re̱fɔɔ ne̱ a du fe̱yɛ de̱e̱kpa‑ɔ kaye̱ mɔ‑rɔ ne̱e̱ a ɔ bo̱ lɔŋŋɔ ɔke̱maa kakpo̱nɔ‑rɔ, fe̱yɛ ane̱ŋ ne̱ Wuribware̱ alɔŋŋɔpo̱ de mfɔre̱ ba waa ayu mpu‑ro na a nya waa kɔne̱ pwɛɛ a bo̱ dɛɛ taa bo̱ lɔŋŋɔ Wuribware̱‑ɔ. 
Mfɔre̱ bo̱ kɔne̱, amaa mmo̱ kɔne̱‑ɔ ya le̱e̱ mmo̱‑rɔ, mmo̱ mo̱ŋ lɛɛ n gye̱ mfɔre̱. Kɔne̱ amo̱ a le̱e̱‑ɔ, ɔko̱ maa taare̱ a ɔ bo̱rɔ kpa ko̱ se̱ be̱e̱ sa a ŋ kii mfɔre̱. Amo̱se̱‑ɔ, mo̱nꞌ kye̱na kaye̱e̱yuri‑ro, a le̱e̱ fe̱yɛ kaye̱e̱yuri du ne̱e̱ fe̱yɛ mfɔre̱, ne̱ ŋ waa ateese kɔne̱‑ɔ.” 
