﻿Hibru.
11.
Bɛbhɔŋ nɛka nɛ Mandɛm chi yi? Chí nɛka anɛ mmu ákà bɛ ɛnyɨŋ ɛnɛ yi abhaka ntɨ bɛ chɔŋ ambɔ́ŋ ɛ́bhɔŋ bɛ́fákári, nɛ mɛ́nóko nɛ ntɨ nɛnkɛm bɛ mɛnyɨŋ ɛbhɛn mmu apú ghɔ́ nɛ amɨ́k bɛ́chi tɛtɛp. 
Nɛka ɛnɛn bo abhɛn tɛ nyaka kɛ nɛ́kʉ́ nyaka Mandɛm arɛm bɛ bɔ bákʉ sayri. 
Nɛka kɛ nɛ́kʉ́ sɛ́rɨ́ŋɨ́ bɛ Mandɛm asɔt chi ɛyɔŋɔ́nyu ɛyi kɛ ǎghoko mmɨk. Ɛyɔ ɛ́tɔ̀ŋ bɛ mɛnyɨŋ ɛbhɛn sɛ́ghɔ̀ nɛ amɨ́k bɛ́fù chi ndǔ mɛnyɨŋ ɛbhɛn mmu apu kway bɛghɔ nɛ amɨ́k. 
Nɛka Ábɛl kɛ nɛkʉ yi achyɛ nyaka Mandɛm akap anɛ́ ákwáy achá anɛ Ken. Nɛsɔt anɛ Mandɛm ásɔ́rɛ́ akap Ábɛl atɔ́ŋ bɛ aká bɛ Ábɛl achi chak bɛsí bhi. Yɛ̌ndu Ábɛl ágú, nɛka ɛni nɛ́kʉ abhʉɛt bɛrɛm kɛpɨ ntá yɛsɛ tɛ̌ ɛchɔŋ. 
Nɛka ɛnɛn Ɛnɔk kɛ nɛ́kʉ́ Mandɛm asɔrɛ yi amfay ɛnɛ́ yi abhɨkɨ ghɔ́ nɛwú. Ɛ́kʉ yɛ̌ mmu kɛghɔ́ yi ndu Mandɛm anaŋ asɔrɛ nyaka yi. Kɛ Mandɛm ápɛ́rɛ́ sɔt Ɛnɔk, ánáŋ atɔŋ nyaka bɛ abhɔŋ maŋák nɛ yi. 
Bǎghɔ yɛ bɛ mbák mmu abhɨ́kɨ́ bhɔŋ nɛka nɛ Mandɛm, ɛ́pú kway bɛfakari bɛ Mandɛm ambɔŋ maŋák nɛ yi. Yɛ̌ agha anɛ árɔ̀ŋ kɛkwɔt nɛ Mandɛm abhɔŋ mɛ́nóko bɛ Mandɛm achi, nɛ bɛ ǎchyɛ̀ ǎkap yɛ̌ntɨkɨ mmu anɛ áyàŋ yi nɛ ntɨ ɛni nɛnkɛm. 
Nɛka Nóa kɛ nɛ́kʉ́ bɛ, mpok Mandɛm ásɛ́mtí yi ɛ̌ti mɛnyɨŋ ɛbhɛn yɛ̌ mmu abhɨkɨ re ghɔ́ nyaka nɛ amɨ́k, anoko, aghoko ɛrɛm áchwí, achwe amɛm nɛ ɛfo ɛyi ɛnkɛm, Mandɛm apɛmɛ bhɔ. Nɛkʉ Nóa akʉ nɔ ɛghori ɛ́kwɛ́n amʉɛt bǒ mmɨk nɛ. Mandɛm asɔt bɛ Nóa achi chak ndu abhɔŋ nyaka nɛka. 
Nɛka Ábraham kɛ nɛ́kʉ́ yi ákʉ́ ɛnyɨŋ ɛnɛ Mandɛm aghati yi. Mpok Mandɛm ábhɨ́ŋɨ́ yi bɛ́ ámfá, ándɔ́k nɛbhʉɛt anɛ Mandɛm afyɛ́ bariɛp bɛchyɛ yi, arɔ ɛtɔk ɛyi, are kɔ andɔk nɔkɔ, kɛrɨŋɨ atú anɛ́ yi árɔŋ. 
Nɛka ɛni kɛ nɛ́kʉ́ yi achɔkɔ atú anɛ Mandɛm afyɛ́ bariɛp bɛchyɛ yi. Abhak arɛ́, achɔkɔ ndu bɛ́tɛ́m mbɔ bɛ achi chi kɛnkɔ. Ɛnyumɔt, mɔ́ywi Áisek, nɛ ɛbhárɛ́ mɔ́ywi Jekɔ́p, bo Mandɛm afyɛ́ nyaka bariɛp bɛchyɛ bhɔ mmɨk yɔ nkwɔ, báchɔ́kɔ ndu bɛ́tɛ́m nɛ yi Ábraham. 
Ábraham achɔ́kɔ́ nyáká ndu bɛ́tɛ́m mbɔnyunɛ abháká nyaka ntɨ ndǔ ɛtɔk ɛnɛ ɛ́bhak mpoknkɛm ɛnɛ Mandɛm ábhɔ́ŋɔ́ nkaysi ɛnyu ɛbhɔŋɔ bɛbhak, yímbɔŋ ate yɔ. 
Nɛka ɛnɛn Sará ngɔrɛ́ Ábraham kɛ nɛ́kʉ́ yi ákway nyaka bɛ́pɔ́kɔ mɛniɛ, yɛ̌ndu mamiɛ yi ánáŋ acha nyaka anɛ́ ngɔrɛ́ anɛ akway bɛpɔkɔ mɛniɛ. Ɛ́bhak ɛnyu yɔ mbɔnyunɛ anókó nyaka bɛ Mandɛm achi Mmǔ tɛtɛp, nɛ ǎbhʉ̀rɛ bariɛp ami. 
Mpok yɔ, Ábraham anáŋ akɔk nyaka tontó, ɛnyu ɛnɛ́ yi apu pɛrɛ kway bɛbhɔŋ bɔ. Yɛ̌ nɔ, bɛbhárɛ́bhɔ bhi báyá kpát mbɔ mambě mfay nɛ mbɔ ɛ̌siɛ́p ɛnɛ ɛchi angɔkɔnyɛ́n ɛnyu ɛnɛ yɛ̌ mmu apu kway bɛpay bhɔ. 
Bǒbhɛn mankɛm babhɔ̌ŋ nyaka nɛka nɛ Mandɛm tɛ ndiɛrɛ nɛwú. Nɛ yɛ̌ mmu wap abhɨ́kɨ́ bhɔŋ nyaka mɛnyɨŋ ɛbhɛn Mandɛm afyɛ́ bariɛp bɛchyɛ bhɔ. Bághɔ̀ nyaka bhɔ ghɔ tɛ nɛkɔ nɛsiɛ, bábhɔŋ bɛyǎ maŋák mándɛmɛ nɔkɔ bɛ báchi chi mankɔ abhɛn báfʉ̀ɛrɛ fʉɛt fá amɨk. 
Nɛ bo abhɛn bárɛ̀m ɛnyu ɛyɔ bátɔ̀ŋ kpoŋoroŋ bɛ́ báyàŋ ɛtɔk ɛnɛ bɔ bábhɨ̀ŋɨ bɛ ɛyap. 
Mbɔ ɛtɔk ɛnɛ bɔ báfú arɛ kɛ̌ bákàysi, mbʉ́ báyàŋ nyaka mbi bɛpɛtnsɛm arɛ́. 
Báyàŋ nyaka chi ɛtɔk ɛnɛ ɛ́rɨ́ ɛ́chá, nɔ chi ɛnɛ ɛchí amfay. Ɛ̌ti yɔ kɛ̌ ntíánwɔ́p apu nɛ Mandɛm bɛ bɔ bábhɨ̀ŋɨ yi bɛ Mandɛm awap. Sɛ́rɨ́ŋɨ nɔ mbɔnyunɛ Mandɛm aghókó ɛtɔk abhʉrɛ ntá yap. 
Nɛka Ábraham kɛ nɛ́kʉ́ bɛ mpok Mandɛm áchyɛ́ yi nɛmɔ ndu aghati yi bɛ ándɔ́k ánchyɛ́ mɔ́ywi Áisek mbɔ akap, Ábraham mmu Mandɛm afyɛ́ yi bariɛp, aka bɛchyɛ njaŋa mɔ́ywi mbɔ akap. 
Aka bɛkʉ nɔ yɛ̌ndu Áisek ɛ́rɛ kɛ̌ Mandɛm afyɛ́ nyaka Ábraham bariɛp ɛ̌ti yi bɛ, “Áisek kɛ achi mmɔ́ anɛ ákʉ chɔŋ ɔ́mbɔŋ bɛyǎ bɛbhárɛ́bhɔ.” 
Ábraham anoko bɛ́ yɛ Áisek agǔ gu, Mandɛm ǎkway bɛkʉ bawú mampɛtnsɛm ndǔ nɛpɛ́m. Sɛ́kway yɛ bɛrɛm bɛ Áisek achí nyaka chi mbɔ mmu anɛ ánáŋ ágú kɛ Mandɛm akʉ yi afú ndǔ nɛwú, apɛtnsɛm ntá ɛtayi. 
Nɛka Áisek kɛ nɛ́kʉ́ yi áyɛ́rɛ́ nyaka bɔ̌bhi Jekɔ́p nɛ Isau, aghati bhɔ ɛ̌ti áfɔ́k anɛ átwɔ ansɛm. 
Nɛ nɛka ɛnɛn Jekɔ́p nɛ Mandɛm kɛ nɛ́kʉ́ yi áyɛ́rɛ́ bɔ̌mɔ́ywi Josɛ́f bati apay mpok yi arɔbhɛ kɛkwɔt bɛgu, aghɔkɔ mmʉɛt ndǔ ntɛm ɛni, achyɛ Mandɛm kɛnókó. 
Nɛka ɛnɛn Josɛ́f nɛ Mandɛm kɛ̌ nɛ́kʉ́ bɛ́ mpok yi arɔbhɛ chi bɛ́gu, arɛm ɛ̌ti nɛfú anɛ bo Israɛl bábhɔ́ŋɔ́ nyaka bɛfu ɛtɔk Íjip, nɛ aghati bhɔ bɛ mpok bɔ báfù, mánsɔt bɛghɛp ɛbhi mandɔk nɛ bhɔ. 
Nɛka ɛnɛn chi nɛ nnɔ Moses kɛ nɛ́kʉ́ bábhɛ́sɛ́ yi anywɔ́p ndǔ bataŋ arat mpok bábhé yi, bɛ́ bákɛ́ way yi. Bákʉ nɔ ndǔ bághɔ́ bɛ Moses arɨ acha, bɔ kɛchay bɛkwɛn ɛbhé Mfɔ Íjip. 
Nɛka Moses nɛ Mandɛm kɛ nɛ́kʉ́ bɛ mpok yi ágó aghaka ɛsakámu akɛ ka bo mámbɨ́ŋɨ́ yi bɛ mmɔ̌ mɔ̌mfɔ Íjip anɛ ngɔrɛ́. 
Arɛm bɛ ɛchi sayri bɛbhɔŋ ɛsɔŋɔri nɛ bo Mandɛm ɛcha mɛ́nyiɛ nɛpɛ́m ɛnɛn bɛbʉ́ ndu mɔ́mbɨŋɨ mpok. 
Aghɔ̌ nyaka bɛ ɛ́rɨ mámbyak yi ɛ̌ti Mpɛmɛ Mandɛm afyɛ́ nyaka bariɛp bɛ ǎtò ɛcha yi bɛbhɔŋ kɛnɛ́m ɛtɔk Íjip. Ɛ́bhak ɛnyu ɛyɔ mbɔnyunɛ yi ǎnòŋ nyaka chi akap anɛ átwɔ̀ ambɨ. 
Nɛka Moses nɛ Mandɛm kɛ nɛ́kʉ́ yi arɔ ɛtɔk Íjip kɛcháy bɛběntɨ Mfɔ Íjip. Akɛ́pntɨ, arɔk mbɔ bɛ yi ǎghɔ̀ nyaka Mandɛm mmǔ bo bápú ghɔ nɛ amɨ́k. 
Nɛka Moses nɛ Mandɛm kɛ̌ nɛ́kʉ́ yi ághátí bo Israɛl bɛ mámbʉ́rɛ́ Ɛpǎ Nɛkɨŋɨ. Arɛm bɛ bɔ mámyákátì manoŋ mɔ́mɛn amfay ndǔ bɛchɨ́kɨ́ mfay ɛbhɛn babhǐnywɔp ayap, bɛ ángɛl Mandɛm anɛ ábhɔ́ŋɔ́ nyaka bɛway yɛ̌ntɨkɨ mɔ̌mbɨ bo Íjip, ánáŋ ángáká ndǔ ɛkɛt ɛnɛ́ mmu Israɛl, ankɨŋɨ, kɛtɔk yɛ̌ mmɔ́ wap. 
Nɛka kɛ nɛ́kʉ́ bo Israɛl bákɔ́ bápé manyu anɛ bábhɨŋɨ bɛ Manyu Chu mpok ákɔ́rɛ́ mbɨŋ ɛpay, ɛ́rɔp mbɔ bɛ bákɔ̀ chi ndǔ mmɨk anɛ nnyɛ́n nɛ́pú fʉɛt arɛ. Kɛ mpok bo Íjip mámɔ́ bɛkʉ ɛnyumɔt, nnyɛ́n nɛ́gbókó nɛ́pɔ́kɔ bhɔ mankɛm. 
Nɛka ɛnɛ́n bo Israɛl nɛ Mandɛm kɛ nɛ́kʉ́ bákɔ́ bághábhɛ́rí ɛtɔk Jɛríko ndǔ manywɔp tándrámɔt, nkok anɛ́ ákábhɛ́ ɛtɔk, ámóko akwɛn. 
Nɛka ɛnɛn ngɔrɛ́-nɛkɔ anɛ aka nnyɛ́n bɛ Ráhab kɛ nɛ́kʉ́ yi ásɔ́rɛ́ nyaka bǒ abhɛn bárɔ́ŋɔ́ ndu bɛghokoti kɛpɨ abhɛsɛ amɛm ɛkɛt ɛyi, yí kɛgú mpok amɔt nɛ bo abhɛn bapú ghok nyaka Mandɛm. 
Mbák ndɔk ambɨ bɛ́rɛm ɛ̌ti bo abhɛn bábhɔ́ŋɔ́ nyaka nɛka nɛ Mandɛm, nɛ mɛnyɨŋ ɛbhɛn bɔ bákʉ́, nchí rɛm ngaka fá? Mpok apu bɛrɛm ɛ̌ti Gidiɔn, nɛ Bárak, nɛ Samsɨn, nɛ Jɛ́fta, nɛ Debhít, nɛ Samuɛl nɛ barɛmɛ́ kɛpɨ̌ntɨ mankɛm bachak mankɛm nkwɔ. 
Nɛka ɛnɛn bǒ bho bábhɔ́ŋɔ́ nyaka nɛ Mandɛm kɛ nɛ́kʉ́ mbɔk ayap mánú nɛ bɛtɔk bɛchak básɔt awɔ́nɛm. Báchák bákɛ́m ɛtɔk ɛnyu ɛnɛ ɛchi chak, nɛ bábhɔ́ŋ mɛnyɨŋ ɛbhɛn Mandɛm afyɛ́ nyaka bariɛp bɛchyɛ bhɔ. Nɛka ɛnɛ́n abhɛ́nɛ́fú nɛ́kʉ́ manyǔ anɛ́ nkʉ áchók. 
Mbɔk yap mánɛ́mɛ ngó anɛ ádù gum gum gum, wu kɛsɔŋ bhɔ. Mbɔk yap bábʉ́ɛ bǒ abhɛn báyàŋ nyaka bɛway bhɔ nɛ akparɛnja. Yɛ̌ndu bábhɨ́kɨ́ bhɔŋ nyaka bɛtaŋ, bɛtaŋ bɛ́kó bɔ amʉɛt. Mbɔk bábhák bɛtaŋtí batɛmɛ́ nɛnu abhɛ́n mánú básɔt awɔ́nɛm amfǎy nkwɔ batɛmɛ́ nɛnu abhɛn bɛtɔk bɛchak, nɛ bákʉ́ nkwɔ wu bábʉɛ́. 
Nɛka nɛ́kʉ́ mbɔk baghɔrɛ́ bághɔ́ ndǔ bǒbhap abhɛn bágú bápɛ́rɛ́nsɛm ndǔ nɛpɛ́m. Bádɛ́n mbɔk kpát bágú, yɛ̌ nɔ, bɔ kɛka bɛ́fɛ́rɛ ntɨ nɛ Mandɛm bɛ mamfɛrɛ bhɔ amɔ́. Báká bɛ ɛ́rɨ tontó bɛ bɔ mángú bɛ́ Mandɛm ankʉ bɔ mampɛtnsɛm ndǔ nɛpɛ́m ɛnɛn nɛ́rɨ nɛcha. 
Bo básɔ́kɔ́ti mbɔk yap, nɛ bádákáti nsɛm ɛyap nɛ bɛkpa. Báfyɛ́ báchák ngɛm amɔ́ nɛ mamɛsɛ bhɔ amɛm bɛkɛrɛ́kɛnɔŋ. 
Bátɛ́mti mbɔk nɛ batay baway, bákpɔ́t abhɛ́nɛ́fú mbɨŋ ɛpay nɛ nsɔ̌. Báwáy báchák nɛ bɔ akparɛnja. Mbɔk yap báré kɔ nɛ nkwɔbhɛ́mɛ́n amʉɛt mbɔ ɛyap ndɛn, nɛ babhak ndu kɛchɛp. Bo báré chyɛ bhɔ nɛnyok nɛ bɛsɔŋɔri mɛnyu nɛ mɛnyu. 
Bárɔ́bhɛ bóŋóbóŋ amɛm ɛbhɨ nɛ ndǔ mmɨk njiɛ, mámbɛsɛ nɔkɔ amɛm bɔbasɛm nɛ amɛm babhok. Mmɨkɨ nɛ abhɨ́kɨ́ kway nyaka nɛbhʉɛt anɛ bɛrɨ́tí bo mbɔ bhɔ bábhak arɛ. 
Ɛ̌ti nɛka ɛnap, Mandɛm arɛm bɛ bǒbhɔ mankɛm bákʉ́ sayri. Yɛ̌ nɔ, yɛ̌ mmu wap amɔt akɛ bhɔ́ŋ mɛnyɨŋ ɛbhɛn Mandɛm afyɛ́ bariɛp bɛchyɛ bhɔ. 
Mandɛm abhɔ̌ŋ nyaka mɛnyɨŋ ɛbhɛn bɛ́rɨ́ bɛ́chá antɨ ntá yap, nɛ bɔ bɛchi ntá yɛsɛ nkwɔ. Nɛ ɛchi bɛ bɛsɛ́ nɛ bhɔ sɛ́chɛm nɛbhʉɛt amɔt kɛ bɛsɛ mankɛm sɛ́nkwáy ndǔ yɛ̌ntɨkɨ mbi bɛsí Mandɛm. 
