Awulɑɑ I.
20.
Ḿpʋ́ɣʋ́ kʋyɑkʋ nɑkʋlɩ, Silii wulɑʋ Pɛnɩ-Hɑtɑtɩ kpeɣelɑ ɩ yoolɑɑ, nɑ pɑ kpɑɣɑnǝŋ, nɑ pɑ yoou kɛɛkɛnɑɑ. Nɑ pɑ cɔlɔ ɑwulɑɑ hiu nɑ nɑɑnʋwɑ nɑ nɑɑlɛ. Nɑ pɑ́ polo Sɑmɑlii nyǝ́mɑ kɛ yoonɑʋ. 
Ḿpʋ́ɣʋ́ Silii wulɑʋ tilɑɑ nɑ pɑ́ heeli Ɩsɛɣɛlɩ wulɑʋ Akɑpɩ sɩ: 
Cɛlɛ-m nyɑ́ liɣitee, nɑ nyɑ́ wʋlɑ, nɑ nyɑ́ ɑlɑɑ nɑ nyɑ́ piyɑ mpɑ pɑ kǝlɑ ɑlɑɑfǝyɑ tɔ. 
Ntɛnɑ Ɩsɛɣɛlɩ wulɑʋ tili sɩ pɑ heeli-ɩ sɩ: Mɑ́ sɑmɑ. Ɩlɛ mɑ mɑɣɑmɑɣɑ kɛ mɑɑ hɑ-ŋ, nɑ pǝ́ kpɛnnɑ mɑ kʋwɛnɑm. 
Ḿpʋ́ɣʋ́ Pɛnɩ-Hɑtɑtɩ tɑsɑ tiluɣu kɛ tɔm nɑɑlɛ nyǝm. Nɑ pɑ́ polo pɑ́ heeli Akɑpɩ sɩ: Pɛnɩ-Hɑtɑtɩ sɩ pǝ tɑɣɑ nyɑ́ liɣitee nɑ nyɑ́ wʋlɑ nɑ nyɑ́ ɑlɑɑ nɑ nyɑ́ piyɑ tike kɛ ɩ cɑɑkɩ. 
Akɑpɩ nyɩ teu sɩ cele ɩsǝntɔ wɑɑtʋ mɑɑ tili mɑ yǝlɑɑ nɑ pɑ́ yɑsɩ nyɑ́ kɑwulɑɣɑ tǝyɑɣɑ, nɑ nyɑ́ wɑɑlɩ nyǝ́mɑ nyǝŋsɩ tɑɑ, nɑ pɑ́ kpɑɣɑ nyɑ́ wontunɑɑ kʋpɑntʋ. 
Ḿpʋ́ɣʋ́ Ɩsɛɣɛlɩ wulɑʋ kotɑ tɛtʋ nyʋɣʋ nyǝ́mɑ tǝnɑ nɑ ɩ́ tɔ-wɛ sɩ: Mǝ mɑɣɑmɑɣɑ ɩ́ nɑwɑ tǝkpɑtɑɑ sɩ ɩsɑɣɑtʋ kɛ ɩnɛ ɩnɩ ɩ pɛɛkǝɣǝnɑ-tʋ. Pǝ tɔɔ kɛ́ ɩ tilɑɑ sɩ mɑ́ cɛlɛ-ɩ mɑ ɑlɑɑ, nɑ mɑ piyɑ, nɑ mɑ liɣitee, nɑ mɑ wʋlɑ. Pǝ́cɔ́ mɑ tɑ tɩɩ kisinɑ-ɩ pʋlʋ. 
Ntɛnɑ nyʋɣʋ nyǝ́mɑ nɑ ɩcɑtɛ tǝnɑ yǝlɑɑ tɔ sɩ: Tɑɑ tisi nɑ ń nɩɩnɑ-ɩ. 
Ḿpʋ́ɣʋ́ Akɑpɩ heelɑ Pɛnɩ-Hɑtɑtɩ tillɑɑ sɩ: Ɩ́ heeli-ɩ sɩ mɑ cɛlɑɣɑ-ɩ mpi ɩ kɑ sǝlǝmɑ kɑncɑɑlɑɣɑ tɔɣɔ. Amɑ mpi ɩ pɛɛkǝɣɩ nɔɔnɔɔ tɔ, mɑ kisɑɑ yoo. Ɩlɛnɑ tillɑɑ nɑ́ɑ́ polo nɑ pɑ́ heeli Pɛnɩ-Hɑtɑtɩ kɛ mpʋ. 
Mpʋɣʋlɛ Pɛnɩ-Hɑtɑtɩ tɑsɑ tillɑɑ tooso nyǝ́mɑ kɛ tiluɣu nɑ pɑ́ heeli Akɑpɩ sɩ: Ye mɑ tɑ yɔkɩ Sɑmɑlii ɩcɑtɛ tǝmʋɣʋmʋɣʋ, nɑ mɑ yoolɑɑ cosi tǝ tɛtʋ kɛ pɑ ŋkulee tɑɑ nɑ pɑ́ kpeenɑ. Tɩɩŋ ɩ́ tʋ-m wɑhɑlɑ. 
Kɛlɛnɑ Ɩsɛɣɛlɩ wulɑʋ sɩ: Pɑ tukɑ ɩtuule sɩ, pɑ kʋɣɩ tɔɣɔlɑɣɑ kɛ́ nɑ pǝ́cɔ́ pɑ́ pɑɑnɑ kɑ kɔŋlɛ. 
Pɑ ponɑ Pɛnɩ-Hɑtɑtɩ kɛ tɔm ntɩ tɔ nɑ pɑ́ mɑɣɑnɑ ɩ nɑ ɑwulɑɑ lɛmpɑ kɛ cokɑ tɑɑ kɛ́ nɑ pɑ́ nyɔɔkɩ sʋlʋm. Ḿpʋ́ɣʋ́ ɩ tɔmɑ ɩ yoolɑɑ sɩ: Ɩ́ tɑɣɑnɩ mǝ tɩ nɑ ɩ́ niki yoou. Ɩlɛnɑ pɛlɛ pɑ́ lɑ mpʋ. 
Ḿpʋ́ɣʋ́ Ɩsɔ kʋyɔɣɔtʋtʋ tɛlǝsʋlʋ nɔɣɔlʋ ɩ polɑɑ nɑ ɩ́ mɑɣɑnɑ Ɩsɛɣɛlɩ wulɑʋ Akɑpɩ, nɑ ɩ́ tɔ sɩ: Tɑcɑɑ sɩ mɑ́ heeli-ŋ sɩ yoolɑɑ tuutuumɑ wei n nɑɑkɩ ɩsǝntɔ tɔ, mɑɑ tʋ-wɛɣɛ nyɑ́ niŋ tɑɑ kɛ́ sɑŋɑ mɑɣɑmɑɣɑ. Ɩlɛnɑ pǝ́cɔ́ ń nyɩ sɩ mɑɣɑlɛ Tɑcɑɑ. 
Ntɛnɑ Akɑpɩ pɔɔsɩ sɩ: Awe toŋ tɑɑ kɛ́ pɩɩ tʋnɑ-wɛɣɛ mɑ niŋ tɑɑ? Tɑcɑɑ sɩ: Yoolɑɑ kʋfɑmɑ mpɑ kʋmɑtɑŋnɑɑ sɔsɑɑ kpɑɣɑɑ tɔ mpɛ pɑ toŋ tɑɑ kɛ́. Akɑpɩ sɩ: Nɑ ɑwe kɑ́ cɑɑlǝnɑ yoou? Ɩsɔ kʋyɔɣɔtʋtʋ tɛlǝsʋlʋ sɩ: Nyɑɣɑ. 
Ḿpʋ́ɣʋ́ Akɑpɩ kɑlɑ yoolɑɑ mpɛ, pɑ wɛ yǝlɑɑ ŋmʋnʋɣʋ nɑ hiu nɑ nɑɑnʋwɑ nɑ nɑɑlɛ (232). Ɩlɛnɑ ɩ́ kɑlɑ Ɩsɛɣɛlɩ yoolɑɑ tǝnɑ. Pɛlɛ pɑ wɛ yǝlɑɑ iyisi nɑɑtosompɔɣɔlɑɣɑ (7000). 
Ɩlɛnɑ yoolɑɑ mpɛ pɑ́ tii kolontunɑɑ tɔɔ kɛ́ ilim sikuɣu wɑɑtʋ. Pɛnɩ-Hɑtɑtɩ nɑ ɩ ɑwulɑɑ pɑ tɔŋnɑ sʋlʋm lipu kɛ cokɑ tɑɑ. Ɩ kʋsɑ feŋlɑɑ sɩ pɑ́ nɑ́ mpi pǝ lɑkɩ tɔ. Ɩlɛnɑ pɛlɛ pɑ́ heeli-ɩ sɩ: Sɑmɑlii yoolɑɑ tɛmɑ lɩɩʋ kɛ́. 
Ntɛnɑ ɩ́ yɔɣɔtɩ sʋlʋm tɔm sɩ: Ye ciikuɣu kɛ pɑ kɔŋ, ɩlɛ ɩ́ kpɑ-wɛ nɑ pɑ ɩsɛ. Yɑɑ ye yoou kɛ pɑ tɩɩ kɔŋ ɩ́ kpɑ-wɛ nɑ pɑ ɩsɛ tɔtɔ. 
Ḿpʋ́ɣʋ́ yoolɑɑ kʋfɑmɑ mpɛ nɑ Ɩsɛɣɛlɩ yoolɑɑ, pɑ lɩɩ ɩcɑtɛ tɑɑ, 
nɑ pɑɑ wei ɩ kʋ kolontu. Amɑ Silii nyǝ́mɑ kuu-tɛ nɑ Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ tʋ pɑ wɑɑlɩ. Ɩlɛnɑ Pɛnɩ-Hɑtɑtɩ nɑ lɛlɑɑ pɑ́ cɑɣɑ kpɑɣɑnǝŋ nɑ pɑ́ se. 
Ɩsǝnɑ Ɩsɛɣɛlɩ wulɑʋ yoonɑ Silii nyǝ́mɑ nɑ ɩ́ kpiisi pɑ kpɑɣɑnǝŋ nɑ ɩ́ wɑkǝlɩ pɑ yoou kɛɛkɛnɑɑ, nɑ ɩ́ pɛlɩ pɑ niŋ kɛ sɔsɔm tɔɣɔlɛ. 
Ḿpʋ́ɣʋ́ Ɩsɔ kʋyɔɣɔtʋtʋ tɛlǝsʋlʋ mǝlɑɑ nɑ ɩ́ heeli Ɩsɛɣɛlɩ wulɑʋ sɩ: Kɑɑsɩ nyɑ́ tɩ nɑ ń mɑɣɑsɩ teu kɛ mpi n kɑ́ lɑ tɔ. Mpi tɔ, Silii wulɑʋ nɑ ɩ yoolɑɑ pɑɑ mǝlɩ pǝnte ɩsǝntɔ wɑɑtʋ sɩ pɑ yookinɑ-ŋ. 
Ḿpʋ́ɣʋ́ kʋyɑkʋ nɑkʋlɩ, Silii wulɑʋ wɑɑlɩ nyǝ́mɑ tɔmɑ-ɩ sɩ: Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ Ɩsɔ kɛ pɔɔŋ nyǝŋ kɛ́. Pǝ tɔɔ kɛ́ pɑ kǝlɑ-tʋ. Mpʋ tɔ, tǝ́ polo tǝ́ yoonɑ-wɛɣɛ tɛtɛkǝlɛ tɑɑ. Ɩsɩɩ tǝ kǝlɑ-wɛ. 
Lǝsɩ ɑwulɑɑ mpɛ nɑ ń lɛɛtɩ pɑ lonɑ tɑɑ kɛ́ kʋfǝnɛɛnɑɑ. 
Ɩlɛnɑ ń kpɑɣɑ yoolɑɑ kʋfɑmɑ ɩsɩɩ mpɑ pɑ sǝpɑ tɔ, nɑ ń cɑɑ kpɑɣɑnǝŋ nɑ yoou kɛɛkɛnɑɑ, ɩsɩɩ lɔŋ nyǝ́mɑ. Ɩlɛnɑ tǝ́ suli Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ kɛ tɛtɛkǝlɛ tɑɑ. Ɩsɩɩ tǝ kǝlɑ-wɛ. Ḿpʋ́ɣʋ́ Pɛnɩ-Hɑtɑtɩ mʋ mpɛ ɩnɩ pɑ tɔm ntɩ. 
Pǝnɑɣɑ sikɑɑ ɩsɩɩ mpʋ, ɩlɛnɑ ɩ́ kɑlɑ ɩ yoolɑɑ nɑ ɩ́ kpɑɣɑ-wɛ nɑ ɩ́ ponɑ Afɛkɩ kɛ Ɩsɛɣɛlɩ nyǝ́mɑ yoonɑʋ. 
Ḿpʋ́ɣʋ́ Akɑpɩ nɑ́ kɑlɑ ɩ yoolɑɑ, nɑ pɑ́ polo pɑ kolontunɑɑ kɛ yoonɑʋ. Nɑ pɑ́ siki kpekɑ nɑɑlɛ, ɩsɩɩ pǝ́ŋ́ kɑlɑkisi. Nɑ Silii nyǝ́mɑ nɑ́ɑ́ wɑɑsɑ tɛtʋ tǝnɑ. 
Mpʋɣʋlɛ Ɩsɔ kʋyɔɣɔtʋtʋ tɛlǝsʋlʋ mǝlɑ Ɩsɛɣɛlɩ wulɑʋ kiŋ nɑ ɩ́ tɔ sɩ: Tɑcɑɑ yɔɣɔtɑɑ sɩ timpi Silii nyǝ́mɑ tɔmɑ sɩ, mɑɣɑ pɔɔŋ tɑɑ Ɩsɔ tɔ, mɑɑ tʋ-wɛɣɛ nyɑ́ niŋ tɑɑ. Ɩlɛnɑ pɑ́ nyɩ sɩ mɑɣɑlɛ Tɑcɑɑ. 
Ḿpʋ́ɣʋ́ pɑ sikɑ tǝmɑ kiŋ kɛ kʋyɛɛŋ nɑɑtoso tǝcu nɑ pɑ́ nyǝnǝɣɩ tǝmɑ. Ɩlɛnɑ pɑ́ yoo nɑɑtosompɔɣɔlɑɣɑ nyǝŋkʋ wule. Ḿpʋ́ɣʋ́ Ɩsɛɣɛlɩ kʋ Silii yoolɑɑ kɛ iyisi nɩɩnʋwɑ (100000) kɛ kʋyɑkʋ kʋlʋmʋɣʋ. 
Pǝ kɑɑsɑ yoolɑɑ iyisi hiu nɑ nɑɑtosompɔɣɔlɑɣɑ (27000) wei ɩlɛnɑ pɛlɛ pɑ kuu-tɛ. Ɩlɛnɑ pɑ́ sʋʋ Afɛkɩ ɩcɑtɛ tɑɑ, nɑ ɩcɑtɛ koluŋɑ ti nɑ pǝ́ nyǝkɩ-wɛ. Amɑ Pɛnɩ-Hɑtɑtɩ nɑ́ pǝsɑɑ nɑ ɩ́ se nɑ ɩ́ ŋmɛlɩ ɩcɑtɛ tɑɑ kutuliyɑ nɑkǝlɩ kɑ tɑɑ. 
Ḿpʋ́ɣʋ́ ɩ wɑɑlɩ nyǝ́mɑ polɑɑ nɑ pɑ́ heeli-ɩ sɩ: Tǝ nɩɩwɑ sɩ Ɩsɛɣɛlɩ ɑwulɑɑ wɛnɑ yǝlɑɑ pǝtɔɔtɛɛ kɛ́. Ɩlɛ tɩɩ tɑkɩ fɔlǝtɔnɑɑ nɑ tǝ́ tʋ́ tɑ luuŋ tɛɛ kɛ́ ŋmɩɩsɩ, nɑ tǝ́ polo tǝ́ mɑɣɑnɑ Ɩsɛɣɛlɩ wulɑʋ, ntɑnyɩ ɩ kɑɑ kʋ-ŋ. 
Mpʋɣʋlɛ pɑ tɑkɑ pɑ lɑŋwɑkǝllɛ wontu ntɩ, nɑ pɑ́ tʋ pɑ luuŋ tɛɛ kɛ́ ŋmɩɩsɩ nɑ pɑ́ polo Ɩsɛɣɛlɩ wulɑʋ cɔlɔ nɑ pɑ́ heeli-ɩ sɩ: Nyɑ́ yom Pɛnɩ-Hɑtɑtɩ wiikinɑ-ŋ sɩ ń tɑɑ kʋ-ɩ. Ntɛnɑ Akɑpɩ sɩ: Hɑ, ɩ tɑ sɩ tɑɑ? Hɔɔ, mɑ tɑɑpɑlʋ kɛ́ te. 
Tǝnɑɣɑlɛ Silii wulɑʋ tillɑɑ mɑpɑ kɑpukɑ sɩ: Hɑ, nyɑ́ tɑɑpɑlʋ kɛ? Akɑpɩ sɩ: Ɩ́ polo ɩ́ kɔnɑ-ɩ. Ɩlɛnɑ Pɛnɩ-Hɑtɑtɩ lɩɩ nɑ ɩ́ kɔɔ, nɑ Akɑpɩ kpɑɑsɩ-ɩ ɩ kɛɛkɛ tɑɑ. 
Ɩlɛnɑ ɩ́ tɔ́ Akɑpɩ sɩ: Mɑɑ mǝlǝnɑ-ŋ ɑcɑlɛɛ wenɑ mɑ cɑɑ kɑ́ lɛɛkɑ nyɑ́ cɑɑ tɔ. Ye n nɔkɑɑ n pɛɛtǝnɑ Tɑmɑsɩ nyǝ́mɑ kɛ nyɑ́ tɛtʋ kʋlʋlʋm ɩsɩɩ mɑ cɑɑ pɛɛtɑɣɑnɑ Sɑmɑlii nyǝ́mɑ tɔ. Ɩlɛnɑ Akɑpɩ sɩ: Ɩlɛ mɑ́ nɑ-ŋ tɩɩ pɛɛlɩ nɔɣɔ, nɑ mɑ́ yele-ŋ nɑ ń kpe. Pɑ tɛmɑ nɔɣɔ pɛɛlʋɣʋ ɩlɛnɑ Akɑpɩ yele Pɛnɩ-Hɑtɑtɩ nɑ ɩ́ tɛɛ. 
Ḿpʋ́ɣʋ́ Ɩsɔ kʋyɔɣɔtʋtʋ tɛlǝsǝlɑɑ tɑɑ nɔɣɔlʋ tɔmɑ ɩ tɔɣɔntǝlɛ sɩ: Tɑcɑɑ yɔɣɔtɑɑ sɩ ń mɑ-m. Amɑ ɩ́lɛ́ ɩ tɑ tisi. 
Ntɛnɑ ɩ́ tɔ sɩ: Timpi ń kpɛɛnɑ Ɩsɔ kʋyɔɣɔtʋtʋ tɔ, ye n kʋlɑ kpente, tɔɣɔlɑɣɑ kɑ́ kɑtɩ-ŋ nɑ kɑ́ kʋ-ŋ. Kʋpɑmpǝlɛ nɑ ɩ́ tɛɛ nɑ ɩ́ suli tɔɣɔlɑɣɑ nɑ kɑ́ kʋ-ɩ. 
Ḿpʋ́ɣʋ́ kʋlʋm ɩnɩ ɩ polɑ lɛlʋ kiŋ, nɑ ɩ́ tɔmɩ-ɩ sɩ: Mɑ-m. Ɩlɛnɑ ɩ́lɛ́ ɩ́ mɑpɩ-ɩ nɑ cɑlǝm lɩɩ. 
Ɩlɛnɑ ɩ́ hɔkɔ sɑɑlɑɣɑ kɛ ɩ nyʋɣʋ nɑ ɩ́ polo ɩ́ ŋmɛlɩ mpɑɑʋ ŋku ɑkɑpɩ kɑ́ tǝŋ tɔ kʋ nɔɣɔ. 
Wɑɑtʋ wei wulɑʋ tɛɛkɑɣɑ, ɩlɛnɑ Ɩsɔ kʋyɔɣɔtʋtʋ tɛlǝsʋlʋ mɑ kɑpukɑ sɩ: Hɑɩ, Tɑcɑɑ, mɑ ɩsǝlɛ kɑ sɛɛnɑ yoou kɛ́. Ɩlɛnɑ nɔɣɔlʋ lɩɩ nɑ ɩ́ kɔnɑ-m yom sɩ mɑ́ tɔkɩ-ɩ. Nɑ ɩ́ heeli-m sɩ ye ɩ fitɑɑ pɑɑ kʋ-m. Yɑɑ mɑ fɛlɩ-ɩ liɣitee nyǝɣǝtʋ iyisi tooso (3000). 
Tɔʋ, pǝ kɔmɑ nɑ mɑ ɩsǝlɛ sɛɛ teu, ɩlɛnɑ yom nɑ́ɑ́ se. Ntɛnɑ Ɩsɛɣɛlɩ wulɑʋ sɩ: Hɑ, n kʋ nyɑ́ tɩ tɔm kɛ́ té. 
Tǝnɑɣɑ ɑpɑlʋ ɩnɩ ɩ kɔɔlɑ ɩ ɩsɛntɔɔ sɑɑlɑɣɑ, nɑ wulɑʋ cɛkǝnɑ sɩ ɩ kɛ́ Ɩsɔ kʋyɔɣɔtʋtʋ tɛlǝsǝlɑɑ tɑɑ nɔɣɔlʋ. 
Mpʋɣʋlɛ Ɩsɔ kʋyɔɣɔtʋtʋ tɛlǝsʋlʋ sɩ, Tɑcɑɑ yɔɣɔtɑɑ sɩ: Timpi mɑ tɔmɑ sɩ pɑ́ kʋ́ yʋlʋ, nɑ Akɑpɩ ń yele-ɩ nɑ ɩ́ tɛɛ tɔ, nyɑɑ sǝnɑ ɩ lonte, nɑ Ɩsɛɣɛlɩ yǝlɑɑ sɩ yʋlʋ ɩnɩ ɩ nyǝ́mɑ lonte. 
Ḿpʋ́ɣʋ́ wulɑʋ Akɑpɩ lɑŋlɛ tɑ hɛɛnɑ tɔm ntɩ, nɑ ɩ́ mǝlɩ ɩ tɛ nɑ pɑ́ɑ́nɑ́. 
