2 King.
23.
King Josaiava ekaa qiata vaiinti Iutaini vaukavata, Ieruharemiqi vaukavata naarama kero, 
vika hampata Nora Kotira Naavu vaunaini vumanta Iutaa nora vaiintive, Kotira kaiqa vara amite vaukave, paropeti vaiintive, nora autu vataakave kia nora autu vataakave, ekaa vika avuhainaara hampata mini ruvaaqumavi vauvaro Josaiava Nora Kotira Naavuqihairo rantato vukura rairakero Kotiva tivato uvara vukuqi qara ntuvatora, ekaa vi uvara vika kaara ntuva nimitora. 
Viva vukai pohivano Kotira Naavu avuni vaura aumanto himpi vaiharo Nora Kotira avuqaa nai kauqu aiqiqaa aqukero tiharo, Te Nora Kotira viraqai avataqi viha te ekaa viva tivato uvarave, viva minti mintiate tu uvarave, viva ekaa uva maara turave, te tenta muntuka maraquraqihai vi uvara iriqi vireravema turo. Vukuqi qara ntuva taantemake, te vira uva iriqi virerave, tiro. Minti tumanta ekaa vaiinti nahentivata nái kauqu aiqiqaa aqukeha tiha, Tenavuvata vohaa qaramake Kotiva tiva taatauto uvara iriqi virerave, tura. 
Vika minti tuvaro King Josaiava Kotira kaiqa vara amito vaiintika qiata vaiinti Hilikiaravata, Hilikiara vira vevaaraini vaiha Kotira kaiqa vara amite vaukavata, Kotira Naavu qentiqaa raqiki vaukavata, naarama kero vika tiva nimiro tiharo, Ne ekaa Nora Kotira Naavuqi oriqete una variqa Baaliravata, una variqa nahenti Aseraaravata, opu makaura iriha aututaa haikara, ekaa vi haikara vara veva vahaaqaini kaate, tiro. Viva tuntema kovaro, viraqaahairo Josaiava vi haikara vi haikara varero Ieruharemi aaqaini Kidaroni Uqitaini muntu ekaa vi haikara iha quara kovaro hantaiqama vuvaro hanta vira vaqita varero Beteli vatukaini vuru ˻aqukora.˼ 
Haaru Iutaa avuhainaaka una variqanavuara ofaa iha quaraate ti, vaiinti vokuka noraiqama komanta vika Iutaini vo vatuka vo vatukaqive, Ieruharemi aumantove, vaiha una variqarave, kuariarave, torarave, opu makaurave, iriha ofaa iha quara nimite vaura. Ho Josaiava vika kaiqa taiqakero vika nititama kora. 
Viva una variqa nahenti Aseraara katari viravata Nora Kotira Naavuqihairo vara veva kero varero Ieruharemi aaqaini Kidaroni Uqitaini muntu iha quara kovaro hantaiqama vuvaro hanta vira vauqita kero ruqutu ruqutuma kovaro konkomaiqama vuvaro varero Ieruharemini qaqi vaiinti nahenti quntama toraqaa rauru raaruma kora. 
Nora Kotira Naavuqi vaiha vika nái una variqara iriha nái hana qorainti hampata nu vaiintika naavuvata ravantiaqa kora. (Vika naavuvano vaunaini nahenti vonavu Aseraara kaiqa vara amite vaukara iriha, vika utavaaqa autu nimitora.) 
Kotira kaiqa vara amite vau vaiintika Iutaini vo vatuka vo vatukaqi vauka Josaiava ekaa vika ntita vuru Ieruharemini kero, vika kia ho qaiqaa mini mini vaiha ofaa kaiqa varaate tiro, viva Iutaa vataini vi aniharo vika ofaa iha quare vau vatukara qoraiqama keharo, Geba vatuka notihairo qoraiqama nimitaqiro viviro, Beseba vatuka sautini vuru taiqakora. Mintiakero viva una variqa quahama amito vatukara vo, Iosuaara Qentive tunaini aumanto vaura, viravata qoraiqama kora. (Iosuaava Ieruharemiqi vauka kansoru qiata vaiintivano vauvaro Iosuaara Qentivano vaantaavura nora qenti kaanaaqaini vaura.) 
Avuhainaava Kotira kaiqa vara amito vaiintika vo vatuka vo vatukaihai Ieruharemini ntita viri komanta vauvaro viva vika qioqama tomanta Nora Kotira Naavu vaunaini vau taintaraqaa ofaa iha quareva kia vaura. Kia vauvaro viva qaqi komanta vika nái hana kaiqa vaiinti hampata vaiha, mpareti kia noqavura varake ne vaura. 
Hinomu Uqitaini ofaa tainta vo Tofetini aututova vaumanta viraqaa vaiinti nahenti una variqa Molekira quahama amitareka vika nái maaquve, raavurave, arukeha ofaa iha quara amite vaura. Ho King Josaiava kia qaiqaa mintiate tiro, viva Tofeti vatuka anomakero qoraiqama kora. 
Haaru Iutaa avuhainaaka kuariara variqave tivakeha, vika ohi vonavu varake vikara kuarivano i ohikave tivakeha kuari kaama amite, ohi vika Nora Kotira Naavu qenti aumanto vuru kora. Hohaa avuta viva Natani-Melekira naavu tataaqa vaura. Ho Josaiava ohi vika qaqini varakero, vika iqoka kaarinavu iha quara kora. 
Avuhainaara naavu veraraqaa rumu vo Ahaasira rumuve tuva vaumanta tanu vira qiataqaa Iutaa avuhainaaka ofaa tainta vonavu autuke vatora. Ho Josaiava vi taintanavura ravantiaqa aqukero, viraqaahairo viva haaru Manaseva Nora Kotira Naavu vaunaini avuta taaraqantaqi ofaa tainta autukero vatoravata qaqini varakero, ekaa vi taintara ravantiaqa aqu aquma kero varero, muntu Kidaroni Uqitaini aqukora. 
Haaru King Soromonuva una variqanavu vaaqu haikara iriharo Ieruharemini kuari avu uruntonaini, Orivi Aiqina sauti mantaraini ofaa tainta vonavu autukero vatora. Saidonihainaaka una variqa nahenti Astaaterave, Moapihainaaka una variqa Kemosirave, Amonihainaaka una variqa Molekirave, Soromonuva vinavukara iriharo ofaa tainta vonavu autukero vatora, Josaiava ekaa vi taintaravata qoraiqama kora. 
Soromonuva una variqara iriharo kaamato orira, Josaiava vi orira vi orira rakavu raakavuma kero, una variqa nahenti Aseraara maraqura/varaha katari, voqi voqi vaura teqa taaqama kero, vaiinti nahenti vi vatukara qora vatukave tiate tiro, viva vaiinti vuhaantaari vatukavau aqu aquma kora. 
Haaru Nebaatira maaqu Jeroboamuva Betelini ofaa tainta autukero vatero qora okara autiharo Isarerivata kuntama virivi komanta vikavata qora okara autura. Ho Josaiava ofaa tainta vira rakikiaqa kero, vi orira tairi taarima kero, una variqa nahenti Aseraara katari aratoravata iha quara kora. 
Ho Josaiava mini vaiharo tuqantaaviro tavovaro vutuni inaara aiqinaqaa matipa vonavu vauvaro tavero, viva ofaa tainta anomakero qoraiqama vuarire tiro, nai kaiqa vaiinti nititomanta vika oru matipaqihai vaiinti vuhantaari mpaqi vare vuru ofaa taintaqaa iha quara kora. Josaiava mintuvaro haaru Noravano Kotiva paropeti noqihairo tu uvava vivauma vaura. (1 King 13:2) 
King Josaiava mintima kero, qaiqaa matipa vo tavero vaiinti vihainaaka irero tiharo, Vira tara quntama taa matipavae vaivo? tumanta vika tiha, Iutaihainaa paropeti vaiinti matipave. Vi vaiintiva haaru anintero tiharo, Naantiara vo enta maa ofaa taintara minti mintima keharo qoraiqama kaanarove tu uvara, are vate mintiararo viva tu uvava quqaa vivauma vaivo, ti. 
Vika minti tuvaro Josaiava tiharo, Ho kia vira vuhaari qaqini vara kaate. Vira qaqi kaivaro nai matipa viraqi variarire, tumanta vika vira vuhaarivata, Sameria paropeti vaiinti vuhaarivata, kia varora. (1 King 13:31-32) 
Haaru Isareri avuhainaaka una variqara iriha ofaa tainta vo aiqina vo aiqinaqaa autuke vatora kaara Nora Kotira voqama kero arara itora. Ho Josaiava Beteli vatukaini ofaa tainta qoraiqama kontema kero, viva Sameria vatainivata vi aniharo ekaa ofaa tainta rakikiaqa kero qoraiqama kora. 
Viva una variqanavu kaiqa vara nimitoka ntita varero nái ofaa taintaqaa vara vaari vatero arikora. Viva vika arikero vaiinti vuhantaarivata varakero ofaa taintaqaa iha quara kora. Viva minti mintima kero, anirantero Ieruharemini vura. 
King Josaiava vaiinti nahenti tiva nimiro tiharo, Kotiva tiva taatauto uvara vukuqi qara ntuva tontemake, ne Vehakuma Nimito Entarara iriha, vi karara naivaro Nora Kotira ni Variqa autuvano noraiqiarire, tura. 
Qiata vaiintinavu Isareriqaa raqiki vau entarave, Isareri avuhainaakavata Iutaa avuhainaakavata raqiki vau entarave, Isareri vaiha kia vehakuma nimito karara mintimakeha nora. 
Mintumantavata, King Josaiava 18 ihiara Iutaaqaa raqiki vau entara, vika vukuqi vau uvara iriha, Vehakuma Nimito Entarara iriha, Ieruharemiqi vi karara naitaramake neha, Nora Kotira autu noraiqama kora. 
Kotira kaiqa vara amitova Hilikiava Nora Kotira Naavuqihairo rantato vukuraqihainaa uva avataqiro viharo, Josaiava vara nte vau nahentikave, vaana kaiqa vare vaukave, vika nititama kero, vaiinti nahenti una variqa maraqura/varaha nái naavuqirainti vatorave, ekaa variqave tu haikarave, nana nana vaaqu haika quahama nimite vaura Ieruharemiqivata Iutaaqivata vatora, viva ekaa vi haikara vehi autu taiqa kora. 
Haaru avuhainaaka Josaiara avuni vaukave, vira naantiaraini avuhainaaka qovaraiqukave, kia vikaqihairo vovano Josaiara voqaantema kero Nora Kotira avataqiro vi vaura. Josaiava ekaa Kotiva tiva taatauto uvara Mosiva qara ntuvatora iriqiro viharo, ekaa nai muntukaqihairove, avu aatoqihairove, ekaa nai kempukaqohairove, vi uvara iriqiro vi vaura. 
Viva mintiaqiro vi vauvarovata, King Manaseva qora okara autura kaara, Nora Kotira Iutaara voqama kero arara itovaro vikara arara itova kia vaaharaitiro, qaqi arara ite vaura. 
Noravano Kotiva tiharo, Te haaru Isareri tenta aaqantohai qaqini vara kaunantemake, te Iutaavata qaqini vara kaari kia ti aaqanto variate. Te tenta kaama tauna vatukara Ieruharemi qoririmake, te variqi virerave tuna Naavuravata qoririma karerave, tiro. Noravano Kotiva minti tura. 
King Josaiava ekaa vo kaiqa vo kaiqa varo uvara vuku vo, Iutaa Avuhainaaka Uva Okarave tu vukuraqi qara ntuvatora. 
Josaiava avuhainaava vau entara Isipi King Nekova nai iqoka vaiinti ntita varero Iufaretisi Namari vaunaini oru Asiria avuhainaara hampata iqoka raqireva vuvaro, Josaiavavata nai iqoka vaiinti ntita varero Isipi hampata raqireva Megido vatukaini oruntovaro Nekova iqoka raqiharo Josaiara arukora. 
Arukomanta vira kaiqa vaiinti vira vaata iqoka kaariqi vaari vate, anirante vuru Ieruharemini Iutaa avuhainaaka quntama to matiparaqi quntama tora. Vira quntama tomanta Iutaa vika Josaiara maaqu Joahaasira vitake vira qiataqaa vahavera aqu amitovaro viva nai qora vatuka varero avuhainaa vaiintivano vaura. 
Joahaasiva 23 ihi varakova avuhainaa vaiintiqama viro Ieruharemiqi vaiharo taaramo torara Iutaaqaa raqiki vaura. Vira nova Hamutaliva Jeremaiaara raavuravano Lipina vatukaihainaava vaura. 
Joahaasiva nai kaivaqaukavara autuntema kero, Nora Kotira avuqaa qora okara autura. 
Joahaasiva kia Ieruharemiqi vaiharo Iutaaqaa raqikiarire tiro, Isipi King Nekova Hamati vataini Ripila vatukaqi Joahaasira rumpa tero, Iutaa vaiinti nahentiara nora takisi 3,400 kilo silvaavata, 34 kilo korivata timiate tiro naaruma tora. 
Mintuvaro Isipi King Nekova Josaiara maaqu vo Elikamira noraiqama kovaro Elikamiva nai qora Josaiara vatuka varero Iutaa avuhainaa vaiintiqama viro vaura. Nekova Elikamira vo autu ntavateharo Jehoiakimirave tivakero viraqaahairo Joahaasira vita varero vuru Isipini kovaro viva mini vaiharo qutu vura. 
King Nekova nora monu naaruma torara iriharo, Jehoiakimiva ekaa Iutaa vatanaa vaiinti nahentiara takisi aqukeha, silvaave korive ti timiate tiro. Airi airaira vataaka noraiqaake timiate, kia airi airaira vataaka inaaraiqama timiate, tiro. Ho Jehoiakimiva minti tumanta amuvaro varakero Nekova unaini varakora. 
Jehoiakimiva 25 ihi varakova avuhainaa vaiintiqama viro Ieruharemiqi vaiharo 11 ihiara Iutaaqaa raqiki vaura. Vira nora Sebidaava Rumaihainaava Pedaiaara raavuravano vaura. 
Jehoiakimiva nai kaivaqaukavara qora okara autuntema kero, Nora Kotira avuqaa qora okara autura. 
