Okara.
41.
Iohepiva karapuhiqi qaqi variqiro vuvaro taara ihi aitarovaro Pero vaiintivano entaqi vaiteharo taira vo tavora. Vira tairavano maantimama vairo: Pero vaiintivano Nairi Namari hini mantaraini himpitero vaiharo tavomanta 
purumakau 7navu koqe vaata vatauka nora hauntivano namariqihai vaarinte oru namari auvahianta vaiha ukau ne vaura. 
Vira naantiara qaiqaa purumakau 7navu namariqihai vaarinte vaura. Vinavuka kia koqe vaata vatauka, vuhaariruqai aquvuka namariqihai vaarinte oru purumakau koqeka tataaqa himpite vaiha 
vika aruke nama kora. Mintuvaro Pero vaiintivano taira vira tavero vaitonaihairo himpura. 
Ho viva qaiqaa vaita viro taira vovata tavora. Viva taira vo tavova maantimama vairo: Viva tavovaro qantivi/kakuma voqaava vauvaro vira veha vohaiqaqaahai nora koqeka 7navu irate mpeqaiqamavi vaura. 
Mintuvaro vira naantiara vo qantivi/kakuma vira voqaava nora 7navu iratovaro kuarivano noraiqaakero ite vauvaro uvaivano utiharo vira tatoqa aqukovaro kia koqe tava iratora. 
Kia koqe tava 7navu iratoka oru koqe tava 7navu iratoka nampiqama aqukora. Mintuvaro Pero vaiintivano vaitonaihairo qaiqaa himpiro tiharo, Oho, te tairama tavauro, tiro. 
Minti tivakero vira qararaa toqaqi Pero vaiintivano nai taira tavorara airi avu aato utiharo Isipi vatanaa vaiinti vo okara vo okara tavokavata, vaana kaiqa vare vau vaiintinavukavata, naarama kero viva nai taira tavora tiva nimumanta kia vikaqihairo vovano vira taira okara tiva amiarirava vaura. 
Mintuvaro Pero vaiinti uaini ami vau vaiintiva oho tiro, Te vatema vo uva irikauro. Vi uvara haaru ai tiva amiataara vaimanta kia tiva amunarave. 
Haaru ai arara itovara are tivata, ai mpareti unte vau vaiintiravata, karapuhiqama koramanta tetanta karapuhiqi variavaunarave. Ai naavuqaa raqiki varia vaiintinavukaqaa raqiki vai vaiintira naavuqi are titanta karapuhiqama koramanta 
tetanta viraqi vaiha vohaa enta entaqi vaiteha taira tavaunarave. Te vo taira tavauraro viva vo taira tavorave. 
Ho vi entara Hiparu vatanaa vaiinti vovanovata karapuhiqi vaurave. Vi vaiintiva haaru ai naavuqaa maimaraara raqiki varia vaiintikaqaa raqiki vai vaiintira kaiqa varorave. Viva titanta hampata karapuhiqi vaumanta tetanta tentatanta taira tavaunara vi vaiintira tiva amuraro viva ti taira okara kankomakero tinta tiva timiro, vo vaiinti nai taira okaravata kankoma kero tiva amurave. 
Ho viva titanta tiva timuntema kera, are tiriara qaiqaa nena kaiqa varaane tivakera, vo vaiinti vira arukera katariqaa hiritaanarave, tiro. 
Viva minti tuvaro Pero vaiintivano Iohepira vite aniate tumanta vokuka kante otu karapuhiqihai vira vitakovaro Iohepiva okau muqukero vo utavaaqa nonkutero oru Pero vaiinti avuqaa vaura. 
Vira avuqaa oru vauvaro Pero vaiintivano virara tiharo, Te taira tave vira okarara vo vaiinti vo vaiinti irauramanta vika kia ho tiva timiarave. Vovano ariara taira okara ho tiva nimi vaivave timanta irunarave. Vi uvava quqaae vaivo, kiae quqaa vaivo? tiro. 
Pero vaiintivano minti tuvaro Iohepiva aqao tiro, Te qaqi qumina vaiintivano kia ho ai tiva amirarave. Kotiva ti kahaqiraqe te homa taira okara ai Pero vaiinti tiva amirarave, tiro. 
Minti tuvaro Pero vaiintivano Iohepirara tiharo, Te taira tavehama, te Nairi Namari hini mantaraini himpite vaiha tavauramanta 
purumakau 7navu koqe vaata vatauka nora hauntivano namariqihai vaarinte oru namari auvahianta vaiha ukau ne variarave. 
Vira naantiara qaiqaa purumakau 7navu namariqihai vaarinte vaurave. Vika kia koqe vaata vatauka, vuhaariruqai aquvuka namariqihai vaarintaarave. Haaru te Isipi vataini vaiha, kia vira voqaara vuhaari otaiqamavi purumakaura tavaunarave. 
Vuhaari otaiqamavua purumakauka oru koqe vaata vatauka nama taiqa kaarave. 
Vika nama kaavaro kia vika vaatavano koqemakero nora vairaitiro, tota vaintema kero qora vaataqai vairave. Te mintimake taira tave, viraqaahai himpunarave. 
Te himpi, qaiqaa vaitavi taira vovata tavaunarave. Te tavauraro qantivi/kakuma voqaava vaivaro vira veha vohaiqaqaahai nora koqeka 7navu irataarave. 
Mintimake irataavaro vira naantiara 7 vonavuvata irataavaro uvaivano utiharo vira tatoqa aqu kaimanta kia koqemake variarave. 
Ho kia koqeka 7navuvano oru koqeka 7navu nampiqama kaarave. Te taira mintimake tave, vi uvara vaana kaiqa vare varia vaiintika tiva nimuramanta vika kia ho vi uvara okara tinta tiva timiavo, tiro. 
Minti tuvaro Iohepiva Pero vaiintiara tiharo, Are taara taira tavaanara, vitanta okara vaireva, vohaa qaramakero vairave. Kotiva nai naantiara autireva i okarara ai tairakaa umiqaivo. 
Are purumakau koqeka 7navu tavaanara, vira okara vaireva, koqe ihi 7navuma naantiara qovaraiqianarove. Qantivi/Kakuma voqaara nora koqera 7navu irataira, vira okaravata vaireva, vohaa qaramakero koqe ihi 7navuma naantiara qovaraiqianarove. 
Purumakau 7navu naantiara qovarama vuaka vuhaariru aquvuaka, vika okara vaireva, kia koqe ihi 7navuma naantiara qovaraiqianarove. Qantivi/Kakuma voqaava kia koqera 7navu irataira uvaivano utiharo tatoqa kaira, vira okaravata vaireva, vohaa qaramakero kia koqe ihi 7navuma naantiara qovaraiqianarove. 
Te vaaka tunarave. Kotiva naantiara nai kaiqa autireva i okarara ai tairakaa umiqairave. 
Isipi vata maini karavano 7 ihiara koqema kero qampiqeharo varaqiro vuanarove. 
Ho koqe ihi 7navu taiqa viraro viraqaahairo qaiqaa 7ihiara karavano kia vaira aavoqi entava qovarama viramanta koqe ihinavu vairara tauruma kevarave. 
Vi entava anomakero qora enta variainarara ti, vaiinti nahenti airi kara variaina entarara tauru kevarave. 
Kotiva uva tiva tero vaaka vi entara qovarama kareva auti vairara tira, are taira taaraqanta vohaa vaka tavaanarave, tiro. 
Iohepiva minti tivakero qaiqaa Pero vaiintiara tiharo, Virara iriharama are vaiinti vo, koqe avu aato vataara ranta kera, vira noraiqama kairaro viva ekaa Isipi vataqaa raqikiarire. 
Vi vaiintira noraiqama kera are vaiinti vonavuvata noraiqama kaira vinavuka vaiha ekaa kara qantu vare aniraqaahai vika takisi varaate. Vinavuka kara varehama vaiinti nahentiara nenta 4navu tuate vohaiqa tinavu timiate, tiate. 
Vinavuka ai Pero vaiinti autuqaama koqe ihinavu variqi viha, kara ruvaaqumake vo vatuka vo vatuka kara vate naavuraqi vataivaro 
naantiara 7 ihiara karara aavoqiva anintaira karavano ho variarire. Vinavuka mintimake kara vataimanta Isipi vatanaaka kia narara vairaiti, ho kara varake neha variate, tiro. 
Iohepiva minti tuvaro Pero vaiintivanovata, vira nora vaiinti vonavuvata, vira uvara koqe uvave tura. 
Pero vaiinti viva tiharo, Nantima vaina vaiintirae noraiqama kararave? Kotiva Iohepira avu aato koqema amitairara ti, qumina tenavu vo vaiinti noraiqama kaarorave, tiro. 
Minti tivakero Pero vaiintivano Iohepirara tiharo, Kotiva vi uvara okara ai umiqairara tiro, vovano kiama ai voqaantema kero koqe avu aato vataava vaivo. 
Virara irihama te ai noraiqama kaarirara are ti avuhainaa naavuqaa raqiki vairamanta ekaa ti vaiinti nahenti ai uva iriqi vuate. Tentaqai ai avuni nora vaiinti vairerave, tiro. 
Pero vaiinti viva minti tivakero qaiqaa Iohepirara tiharo, Vate te ai noraiqama kaarirara are ekaa Isipi vataqaa raqikiane, tiro. 
Minti tivakero qaqi vaiinti nahenti Iohepira noraiqama kairara iriate tiro, Pero vaiintivano nai vuqaqi nonkuto ringira, nai autuvano viraqaa vau ringira, rahunku kero Iohepira vuqaqi nonku amitero, koqe utavaaqa nonku amitero, hankaaroro/kukukakaara koriqohai aututora vira auntaqi ruvu amitero, 
ohivata iqoka kaariravata Iohepira amuvaro Iohepiva Pero vaiinti naantiaraihainaava vaiharo iqoka kaariqi vi vaumanta vaiinti vonavu Iohepira avuni kantamaqi viha tiha, Iohepiva ani vaivo. Ne uqaurivaro viva aniarire, ti vaura. Mintima kero Pero vaiintivano Iohepira noraiqama kovaro Iohepiva ekaa Isipi vataqaa raqiki vaura. 
Pero vaiintivano Iohepirara tiharo, Te avuhainauka ariara mintima turo: Are kia hove tirera, Isipi vatanaakaqihai kia ho vovano nai irikero vo kaiqa varaanarove, tiro. 
Minti tivakero viva Iohepira qaraaka autu ntava amitero virara Sapenaati Paneaarave tivakero nahenti vo, Asenaatira vira amura. Asenaativa Potiperaara raavuravano vauvaro Potiperaava kuariara tinavu variqave tivakeharo vira aare vau vaiintiva Oni vatukaqi vaura. Iohepiva ekaa Isipi vataini vi aniharo raqikiharo vaura. 
Iohepiva 30 ihi varakova Pero vaiinti Isipi vika avuhainaara kaiqa hoqarama tero varaqiro vura. Iohepiva Pero vaiintivano vaura mini kero Isipini vi aniharo kaiqaqaa raqiki vaura. 
Ho 7 ihinavuara karavano koqema kero qampiqaqiro vu entara 
Iohepiva ekaa vi karara qantutora varero vuru vo vatuka vo vatukaqi vatora. Vo vatuka auvahini naaho ututora Iohepiva vi karara qantu keharo nai vi vatukara kara naavuqi vuru vatero, mintiaqiro viharo vo vatuka vo vatuka naavuqi kara qantu keharo vate vaura. 
Nora namari auvahini nuqavano airi vaintema kero, Iohepiva airi kara qantu varero vo naavu vo naavuqi mpiqakero vatovaro airi karavano voqavata vauvarora tiro, Iohepiva hini karaqai vukuqi qara ntuva tero, hini kara kia vukuqi qara ntuva taraitiro, qaqi naavuqi vatora. 
Karara aavoqu entava kia anu entara, Asenaativa Potiperaara raavuravano qorainti vainti taaraqanta Iohepira vata amitovaro 
Iohepiva nai maaqu avuni vatatora autu nteharo Manaserave – Taurukaunarave, tiro. Iohepiva tiharo, Kotiva ti kahaqimanta tinta vakaukavara ti qoraiqama timitora tauruke, tenta karapuhiqi vukai enta variavaunaravata tauru kauro, tivakero 
Iohepiva nai maaqu vira naantiara vatatora autu nteharo Efaraimurave – Vainti Timirave, tiro. Iohepiva tiharo, Te ˻Isipini˼ vaiha nora maaraqi variavauraro Kotiva vainti taaraqanta ti timivo, tura. 
Ho Isipini koqe ihi 7navu taiqovaro 
Iohepiva tuntema kero, karara aavoqu ihiva 7navu qovaraiqireva hoqarama tora. Mintuvaro ekaa vo vataini vo vataini kara kia vauvaro Isipi vatainiqai karavano vaura. 
Karara aavoqu entava anintomanta Isipi vatanaaka Pero vaiintiara tiha, Mpo, kara tinavu timiane, tuvaro Pero vaiintivano vikara tiharo, Ne Iohepiva vainaini oruntema, viva tinante iate, tura. 
Ho karara aavoquva ekaa Isipini vi anuvaro Iohepiva vo naavuqi vo naavuqi kara qantu vuru vatora oru qenti qantuakero monu vareharo vi vatanaaka kara nimi vaura. Karara aavoquva ekaa Isipini qovaraiquvaro tiro, Iohepiva minti vaura. 
Vo vataini vo vatainivata kia kara vaumanta vo vatanaa vo vatanaaka Isipini Iohepiva vaunaini kara varareka ani vaura. 
