Ihi.
106.
Kaiqenavu Nora Kotira autu tuahera kaare. Vira okaravano koqe okaraqai vaivaro vira muntukavano tinavuara ekaa enta vairara ti, tenavu virara koqeve tivaqi virerave. 
Tavave Noravano Kotiva nora haika autinara ekaa vi haikara ho tiva qoqaiqama kaanarove? Tavave vira autu ho tuahera kaanarove? 
Vira uva koqemake iriha, nái kena vaiinti nahenti avuqavuqamake kahaqama nimite variaka, vika quaheha vaivara. 
Noravauvo, are nena vaiinti nahenti koqema nimitehara tiriaravata iriane. Are vika kuvantu kera ntitehara, tivatama ruaruama timitaane. 
Are ti qaqi kairaqe te are kaama taana vaiinti nahentika hampata vaiha, vika aanante koqemake variqi viha quaheha variqi vuare. Are ti qaqi kairaqe tevata ai vaintima vauro tivakeha ai vaiinti nahenti hampata vaiha, ai autu tuaheraqi vuare. 
Mpo, tinavu kaivaqaukavara haaru qora kaiqa varaantemake, tenavuvata qora kaiqa, vo kaiqa vo kaiqa vareha, qora okara, vo okara vo okara autu kauro. 
Tinavu kaivaqaukavara Isipini varia entara, are aahuva kaiqa vo kaiqa vo kaiqa vara kaaramanta vika kia virara noraiqaake iriara. Are airi tataa vika koqema nimitaaramanta vika vaaka virara tauruke variara. Naare Namari vainaini aninte, vika kia ai uva iriraiti, kia ai aaraqaa vireka auti variara. 
Vika mintiavaro Noravano Kotiva kia vika qaqira karaitiro, viva nai nora autuara iriharo, nai nora kempukavata tavaate tiro, vika ruaruama nimitaira. 
Viva namariara tivaro Naare Namari viva ruqe iro hini hini orinivaro aahara vata vaivaro, vika ntita kaimanta aahara vataqaa hini mantaraini vuara. 
Mintima kero Noravano Kotiva tinavu kaivaqaukavara navutaiqi variaka kauquqihairo ruaruama nimitaira. Viva navutaaka kauquqihairo vika qaqini vara kaivaro, 
namarivano ihai ihairo tuviro navutaaka aqu ravaaqavu kaimanta vika namariqi qutu taiqa vuavaro kia voqavanovata qaqi vaira. 
Noravano Kotiva mintima kero vika kahaqimanta vika tiha, Noravano te mintirerave ti uvava quqaa uvama vaivo, tivakeha, vika ihi tivaqi viha vira autu tuahera kaara. 
Vika mintiaqi vi, viraqaahai vika Noravano vara nimitai kaiqara vaaka tauruke, qaiqaa kia Kotira antuqa avataraiti, nái antuqaqaa vireka auti variara. 
Vika aahara vataini vaiha voqamake matiara antuqa arimanta vika Kotira avateha mativata tinavu timiataarave ti variara. 
Vika minti tivakeha Kotira avataavaro viva vika naarumataa karara nimiharo, nora rovaravata vara kaivaro vika ntaihama kaira. (Kaarantura 11:31-34) 
Ho mintimanta tinavu kaivaqaukavara aahara vataini nái seri naavuqi vaiha, Mosika Eronika Kotira kaiqa vara amite variatanta kaiqara taara neha tiha, Vitanta kia tinavuqaa raqikiataarave, ti variara. 
Vika minti ti variara kaara ˻Noravano tivaro˼ vatavano qantua vimanta Dataanika Abiraamuka náitanta vainti nahentiaravata vata viraqi ekaa aqu vuavaro vatavano vika aqu ravaaqavu kaira. (Kaarantura 16:31-32) 
Ihavano naaruvaihairo tuvuntero, vitanta avataqi vuaka qora vaiintinavu tatoqa aqu kaira. (Kaarantura 16:35) 
Tinavu kaivaqaukavara Horepi Aiqinaqi vaiha koriqohai purumakau naati maraqura/varaha vo autukaara. Vika koriqohai aututaa haikara vo haika vo haika varake, vi haikara ihaqi ravitake viraqohai purumakau autuke, vi haikara quahama amiteha tinavu variqave ti variara. 
Vika Noravano takuqi vai Variqara tauvaqa utu amite, purumakauvano ukau ne vaira vira maraqura/varaha autuke, virara tinavu variqave ti variara. 
Noravano Kotiva nora kaiqa, vo kaiqa vo kaiqa tinavu kaivaqaukavara vara nimiteharo Isipi kauquqihairo vika ruaruama nimitaira, viraravata tauru kaara. 
Vika Isipiqi variavaro Noravano Kotiva vi kaiqara vi kaiqara vara nimitero, viraqaahairo viva vika ntita varero Naare Namari vainaini anintero, vo qara i kaiqara vara nimitaimanta vaiinti nahenti vi kaiqara tave voqamake ravuku vuara. 
Ho vika una variqa aututaara kaara Kotiva vika vehi autu kareva auti vaivaro nai kaamatai vaiintiva Mosiva himpiro, tinavu kaivaqaukavara auta ntuva nimitaivaro Kotira arara itaiva vaahama vivaro kia vika vehi autu taiqa kaira. 
Ho tinavu kaivaqaukavara Kotiva kauqu aiqiqaa aqukero vi vatara ni nimirerave ti uvarara kia quqaave tivake, vika vi vatarara kia antuqa arimanta qeteha kia vi vataraqaa vireka auti variara. 
Vi entara vika nái seri naavuqi vaiha Kotirara nuntu nauntu tivaqi viha kia Nora Kotira uva avatareka auti variara. 
Tinavu kaivaqaukavara kia vira uva iriara kaara Kotiva nai kauqu vika avuana vatero tiharo, Ne variqi vi vuru aahara vatainima qutu vivarave. 
Te vo vatanaa vo vatanaaka qaqi kaari vika ne kuvuarama teka naatarakeha vika rumpa vare, vo vataini vo vataini vuru raumpirima kevarave, tira. 
Ho tinavu kaivaqaukavara Nora Kotirara kia noraiqaake iriraiti, oru Peora Aiqinaini vaiha una variqa Baalira quahama amite variara. Vika qumina haika, kia qaqi variqiro vi vai haikara, virara variqave tivakeha quahama amiteha, vo ofaa vo ofaa vira amitaa kararavata ne variara. 
Vika vi okarara qora okara autuara kaara Nora Kotira arara itaivaro viva nora rovara vara kaivaro vi rovarava vikaqi qovaramaviro aruqiro vi vaira. 
Aruqiro vivaro, viraqaahairo Finiaasiva himpiro oru qora kaiqa vare variatanta arukaivaro nora rovara viva taiqa vira. (Kaarantura 25:6-9) 
Finiaasiva mintirara ti, tenavu Isareri vatevata virara quaheha tiha, Viva avuqavuqama kero mintima kairave. Ekaa naantiara kuvuarama tekavata Finiaasirara tenavu tiainantemake tivarave, turo. 
Ho tinavu kaivaqaukavara Meriba Namari vainaini oru vaiha qaiqaa Kotira qoraiqama amitaara kaara Kotira arara itaivaro Mosiraqaavata uva vataira. 
Vika qora okara auti variara kaara Mosiva popohaivaro vika nitiharo kia uva avuqavu tiraitiro, hampi uva tira kaara Kotiva Mosiraqaavata uva vataira. 
Ho tinavu kaivaqaukavara Kotiva vika kaama nimitai vataraqaa oru vaiha, vika Kotira uva raqakeha kia vi vatanaa vi vatanaaka mini variaka ekaa aru taiqa karaiti, 
vika hampata naata vaati varateha, vi vatanaaka qora okara auti variantemake, vikavata qora okara autuqi vi variara. 
Vika vi vatanaaka una variqa maraqura/varaha quahama nimite variara kaara vika qoraiqama vuara. 
Tinavu kaivaqaukavara nái maaquve raavurave arukeha, una variqa vikara iha quara nimite variara. (Lo 32:17) 
Mpo, vika vaintivara kia qora okara autuamanta, tinavu kaivaqaukavara Kenaani una variqara iriha qumina vika aruke iha quara nimite variarave. Vira kaara vika vaintivara naarevano maa vatara qoraiqama kaira. 
Vika nái qora okara autura kaara vika qoraiqamake variara. Hampi nariro ni vai nahentiva nai vaati qoraiqama amitaintemake, vika Nora Kotira qoraiqama amite variara. 
Ho vika mintiara kaara Nora Kotira arara itaivaro nai vaiinti nahentiara tiharo, Te tenta kaama tauna vaiinti nahentikara kia ti hantuqa harimantama vauro, tira. 
Viva vo vatanaa vo vatanaaka qaqi kaimanta vika iqoka raquqi viha tinavu kaivaqaukavara naatarakeha vikaqaa raqiki variara. 
Vika navutaaka kempukaiqama keha vikaqaa raqikiha, airi maara vikaqaa vate variamanta vika qoraiqamavi variara. 
Vika mintimake variavaro airi tataa Noravano Kotiva tinavu kaivaqaukavara ruaruama nimite vaimantavata, vika qaqiqai vira tauvaqa utu amiteha qora okara auti variara kaara vika anomake qoraiqamavi variara. 
Vika mintimake variqi vivi, viraqaahai vika Nora Kotirara ike mpo tiha vira aaraavaro viva kia vika qaqira karaitiro, vika ike mpo tia uvara iri vaira. 
Viva aaqurihama nimite vaivara tiro, vika uva iriro, nai haaru tivakero taatau tai uvarara iriteharo, vika vehakuma nimitaira. 
Mintiharoma viva navutaaka tinavu kaivaqaukavara rumpataaka vo avu aato nimimanta vika tinavu kaivaqaukavarara mpo ike tiva nimite variara. 
Mpo Noravauvo, are tinavu Variqavanoma variaro. Are haaru tinavu kaivaqaukavara kahaqianantema kera, qaiqaa vo vatanaa vo vatanaaka vataihaira tinavu ruvaaquma kera tivita varera tintanavu maaqaini vuru kaane. Are mintiraqe tenavu ariara koqeve tiha, ai autuvano takuqi vaira tuahera kaare. 
Noravano Kotiva tinavu Isareri Variqavano vairara ti, kaiqenavu vira autu vatevata naantiara ekaa entavata tuaheraqi vuare. Kairamanta ekaa vaiinti nahenti vi uvarara quqaave tiate. Ne ekaa Nora Kotira autu tuahera kaaterama turo. 
