﻿LUKE.
22.
I shánkíˀeeḏi Passover gin dâytu̖ˀoˀi púnúˀ naná, iˀ oewáaseepîˀ pává dâykꞌoˀiˀ. 
In owhaˀ pꞌóˀḏéḏíˀindá heḏá in Huḏíyoví khuu dâyhá̖ˀoˀindá háḏíḏí Jesus óeháyjíˀin dâytu̖wä̖máa, hewänbo kaaḏibo dívíˀa̖míˀin didaˀ, gá in tꞌowa-á dâykhunwôedaˀḏân. 
Heḏá Satan iˀ Penísendi-á Judas-ví píˀnä́ khóˀjé-á ûntsꞌú̖. Judas-á Iscariot gin wáˀ óetu̖ˀoˀ, heḏi Jesus-ví tä̖ˀḏi wíje khä̖geˀnin diweḏiˀiˀbá namuu. 
Heḏáháˀ namää in owhaˀ pꞌóˀḏéḏíˀindá heḏá in sundaḏo iˀ hayˀi méesate dâyˀá̖yí̖ˀdoˀinbí tsonnindá inbíˀpiye. Nadaˀ ovâyhéeˀa̖míˀin háḏíḏí Jesus óeku̖ˀpꞌâyní i̖ˀgeḏi, heḏânho inbí mange óekáaníḏí. 
Indá dihíhchanpóeḏí Judas óetu̖ˀan chä̖ˀ óewáˀâa-íˀin, 
heḏi i-á nahíjeḏiho itu̖wä̖máa háḏíḏí Jesus inbí mange óekáaníˀin in tꞌowa dínhanginnáhpíḏíboˀ. 
In Huḏíyoví shánkíˀeeḏi dínpówá iˀ oewáaseepîˀ pává dâykꞌoˀiˀ, heḏi ihay thaa-á naná in kꞌúwáˀây-á dâyhá̖núndeˀ, Passover koegîˀ gin dâytu̖ˀoˀi dâykꞌoˀíḏí. 
Heḏi Jesus-di Peter-áḏí John-dáḏí ovä̂ntu̖ˀan, “Jaho iˀ hä̖ä̖wí binkhâyˀan iˀ Passover koegîˀ âykꞌoˀíḏí.” 
Indiḏá óetsikaˀyan, “Wä̖́hä̖̂ä̖-an undaˀ gamú-íˀin ä́nkhâyˀa̖míḏí?” 
Iˀḏi ovä̂ntu̖ˀan, “Gá ginnân: Oe Jerusalem búˀpiye bápûn, heḏi iwe datsꞌûndi wí sen wên pꞌonbay ihondiˀḏi wovä̂njay-í. I-áḏíbá damú-í heḏá iˀ tewhá ee natsꞌûndibá datsꞌú̖u̖ní, 
heḏi iˀ sen iví tewhá ûnmuuˀi dä̂ntu̖ˀâ̖a̖mí, ‘Nanbí há̖hkandiˀḏi dítu̖ˀan wítsikaˀyâ̖a̖míḏí, Wéˀi íve eewan naví khä̖geˀnindáḏí nä́ˀi Passover koegîˀ âykꞌoˀí?’ 
Heḏi i sendi wí whaˀkꞌay íve hayˀi wovä̂nkeeya̖mí, hä̖ä̖ tꞌä̖hkí gíntáyˀi nakwꞌóˀdiˀ. Ee-áho iˀ koegîˀ-á dä̂nkhâyˀa̖mí.” 
Heḏiho damääḏi hä̖ä̖wí tꞌä̖hkí dä̂nshaa Jesus natú̖ waagibá, heḏiho i Passover koegîˀ dä̂nkhâyˀan. 
Húukandi ihayḏi napóe ihayḏi Jesus-áḏí iví khä̖geˀnindáḏí iˀ mä́äsa iwe dívíhúukwꞌóḏi, 
heḏi ovâytu̖ˀan, “Hânho nä́ˀi Passover koegîˀ undáḏí okoedaˀ, waˀ ochuupíḏíboˀ. 
Naaḏá wâytu̖máa, háˀto Passover koegîˀ wíyá dókꞌoˀí i taˀgendi Passover shánkíˀeeḏi napóe píhay, owáy otsondisogeḏee ihayḏi.” 
Ihayḏáháˀ in kꞌéḏé méena nasaaˀin ikêˀḏi ikú̖ˀdaaˀandi ovâytu̖ˀan, “Nä́ˀin binkeˀḏi wí binsú̖wä̖́ wíˀínboˀ. 
Naaḏi wâytu̖máa, nää-á wíyá wíḏóméenasu̖u̖wä̖́-ípí hebo Jôesi Táḏáḏí dítsondisóge ihayḏáho wíyá méena waagibá dósu̖wä̖khâymáa.” 
Heḏáháˀ wí pává-á ikêˀḏi Jôesi Táḏá óekú̖ˀdaaˀan, heḏáháˀ iháveḏá ovâymä́gi, heḏi ovâytu̖ˀan, “Nä́ˀi-á naví túˀ dînmuu, heḏi naví túˀ-á ungîˀ dáypä̖khâymáa. Nä́ˀi pává-á bînkꞌoˀí naví̖ˀgeḏi úvíˀánshaamáˀve-íḏí.” 
Heḏi dívíkindihúubowaḏá in kꞌeḏe-á wíyá ovâyphaḏe heḏi ovâytu̖ˀan, “Nä́ˀi-á naví ûnpꞌoe dînmuu. Ungîˀ naví ûnpꞌoe donchaˀgíˀo, heḏi owáy gin dáyˀandiho Jôesi Táḏáví tsꞌa̖a̖bi tun imä́giˀi ho ûnpúuwí. 
Nää bítꞌôeyan, iˀ toˀwí naa díku̖hpekhâymáaˀi-á nä́ä naví núˀ naˀä́n, heḏi iˀ mä́äsa eeḏi namankꞌóe. 
Naa tꞌowa tꞌä̖hkígîˀ oˀaypu̖yä̖ˀiˀ ochuwagíˀo, Jôesi Táḏá hä́nˀoe natú̖ waagi, hewänbo nä́ˀi toˀwí díku̖hpekhâymáaˀi-á tꞌôephaḏe ûnpúuwí.” 
Heḏáháˀ iví khä̖geˀnin dívítsikaˀmáa, “Wéˀi-angú naˀin diweḏi nä́ˀin natú̖ˀin ikhâymáa?” 
Ihayḏáháˀ in khä̖geˀnin dívítu̖hkandoˀ wéˀi-an in diweḏi shánkí hayˀi namuu i̖ˀgeḏi. 
Jesus-di ovâytu̖ˀan, “Nä́ˀin Huḏíyo dimuupíˀinbí tsonnindi ovâytsonmáa, heḏá didaˀ tꞌowa ditú̖u̖níˀin inbí̖ˀgeḏi, ‘Iˀḏá híwó naˀin díˀoˀ.’ 
Hewänbo ha̖ˀmindá wíˀímúunípí. Ginnân únkhâyˀä̖ˀ ímúuníˀin: Iˀ shánkí hayˀi namuuˀi-áho ûnkhâyˀä̖ˀ hí̖yä̖̂ä̖ˀi-áho ipipaˀíˀin, heḏi iˀ toˀwí itsonmáaˀi-áho khä̖geˀdiḏa̖ˀbáho ipipaˀí. 
Wéˀi-an iˀ shankí hayˀi namuu, ti iˀ mä́äsa iwe nahúuˀä́ndiˀ háa iˀ tꞌôeˀiˀ ônkoegîˀmáyä̖ˀdiˀ? Iˀ mä́äsa nahúuˀä́ndi-á iˀ shánkí hayˀi namuupíˀan. Hewänbo naa undáḏí waˀ ojiˀ ihayḏibo wí tꞌôeˀi waagiˀbá omuu. 
“Undá naa-áḏí úvíwóyí̖ˀ tobáháa dontꞌôephaḏende wänboˀ, 
heḏiho naaḏá wâykꞌúuwí tsonnin ímúuníḏí, naví Táḏáḏí naa otsonyê̖e̖níḏí dînkꞌûˀ waagibá. 
Heḏiho owáy otsonjiˀ ihayḏi undáho naví mä́äsa iwe naa-áḏí úvíhú̖u̖ya̖mí, heḏá tsonninbí púwéḏé eejá úvíkwꞌôení, heḏi in Israel-ˀin tä̖ˀḏi wêegeˀin tꞌowa ovâytu̖ˀâ̖a̖mí háa híwó háa híwóhpí dívíˀannin” gin Jesus-di ovâytu̖ˀan. 
Heḏáháˀ Jesus-di Simon Peter óetu̖ˀan, “Simon, ótꞌôeyan: Iˀ Penísendi Satan nadaˀpóe un tꞌä̖hkí wovâyhóeníḏí heḏânho wovâytayi̖ˀníḏí, heḏi wí toˀwí itáhêejo waagibá wovâykhâymáa. 
Hewänbo naaḏi wînjûusuˀan, heḏânho uví wä̖yu̖ wíˀúhá̖a̖nípíḏí. Heḏihoˀ owáy navíˀpiye biwáybun dihayḏi nä́ˀin uví tíˀûuwin páaḏéˀin úmuuˀin ovâykhä̖geˀnamí heḏânho inbí wä̖yu̖ navíˀpiye shánkí dínkaypúuwíḏí.” 
Peter-di Jesus óetu̖ˀan, “Nanbí Sedó, naa okhâymuu u̖-áḏí dípansôege-íḏí heḏá díháyjíḏá.” 
Jesus-di óetu̖ˀan, “Peter, nä́ˀin wítu̖ˀâ̖a̖mí: Nä́ˀi khun waˀ wí dee sen ikinpíḏíboˀ u̖-á powin untú̖u̖ní naa wíḏítaapíˀin.” 
Ihayḏi Jesus iví khä̖geˀnin itu̖ˀan, “Hä̂nhay wâysan dihayḏi naví híˀ in tꞌowa ovâytꞌôeˀa̖míḏí, chä̖ˀdá heḏá wí múu unbí hä̖ä̖wí bînkuu-ígîˀ-á heḏá wây-á anto-á wívînhoˀpí. Ihayḏi ti wí hä̖ä̖wí úntáywän?” Heḏi óetu̖ˀan, “Joe, hä̖́ä̖bo joe.” 
Heḏáháˀ ovâytu̖ˀan, “Nää-á toˀwí ûnchä̖ˀkwꞌóˀdi-áho iví chä̖ˀ ihûuwí, heḏá wí múu-á ihä̖ä̖wíkuu-ígîˀ wáˀ, heḏi toˀwí wên tsijó pháˀ ûnkꞌóepîˀ-á iví kꞌéwéˀin to-á iku̖ˀpꞌâyní wên tsijó pháˀ ikuumä́-íḏí. 
Naaḏi wâytu̖máa nakhâyˀä̖ˀ nä́ˀi tun Jôesi Táḏáví taˀnin diwe naví̖ˀgeḏi nataˀmuuˀi napúuwíˀin: Tꞌowa ditú̖u̖ní i-á wáˀ wí jänäkíkandi-ân namuu gin. Hä̖ä̖wí tꞌä̖hkí naví̖ˀgeḏi nataˀmuuˀi-áho napuwagíˀo-ákun.” 
Iví khä̖geˀnindi óetu̖ˀan, “Nanbí Sedó, námúˀḏí, nä́we wíje tsijó pháˀ.” Iˀḏi ovâytu̖ˀan, “Hä̖hay.” 
Ihayḏáháˀ Jesus iˀ búˀḏí napee heḏi oe Olive Okú gin dâytu̖ˀoˀ iwepiye namää heḏá iví khä̖geˀnindá ûnwóemää. Iwáho hä̖́yä́n wänbo najiwän. 
Iwe dipówá ihayḏá ovâytu̖ˀan, “Úvíjûusuˀa̖mí heḏânho wovâytayindeˀ ihayḏi híwóhpí wíˀúvíˀa̖mípíḏí.” 
Heḏi ovâyjoeˀandi wí hây namää, wí kꞌuu bînsä̖ä̖yú-í iwehaybá, heḏi idégeˀdisógeḏi ginnân ijûusuˀan: 
“Táḏá, undaˀḏáho in tꞌôephaḏe donkhâymáaˀin naa dînjâaˀa̖mí. Hewänbo háa u̖-á undaˀ waa tobá napúuwí, naa odaˀ waagá joe.” 
Heḏi wí makówáwi tꞌôepa̖ˀa̖a̖ˀi-á ivíˀwe ûnkwi̖nuḏee heḏi kay óemä́gi. 
Heḏi hânho itꞌôephaḏendeḏi shánkí kayˀindi ijûusuˀan, heḏi hânho naseepꞌojaaḏeḏi iˀ seepꞌo-á wí ûnpꞌoetä̖́ heˀendi waagibá nange ûntä́ndeˀ. 
Heḏáháˀ wáy ijûusuˀoˀ iweḏi iwí̖núḏí iví khä̖geˀnin dikwꞌôn diwepiye nawáymää. Indá hânho dikꞌáykháaḏá dikaykhanmuu, heḏiho dijókhá̖. 
Heḏi ovâyjóhsandi ovâytu̖ˀan, “Heháaḏan íjókhá̖? Bíshaaḏi úvíjûusuˀa̖mí heḏânho wovâytayindeˀ ihayḏi híwóhpí wíˀúvíˀa̖mípí.” 
Waˀḏi ihíˀmáaḏíbo báyékí tꞌowa dipówá. Judas-di ovâypáaḏémáˀ, i-á wêe in tä̖ˀḏi wíje khä̖geˀnin diweḏiˀiˀbá namuu, heḏi Jesus nawin diwepiye namää óepꞌohtsä̖ä̖-íḏí. 
Hewänbo Jesus-di óetu̖ˀan, “Judas, ti naa tꞌä̖hkí tꞌowagîˀ oˀaypu̖yä̖ˀi dípꞌohtsä̖ä̖ nä́ˀin tꞌowaví mange díkáaníḏí?” 
Háa Jesus óekhâymáaˀin iví khä̖geˀnin i-áḏí dijiˀin dâymûˀ, heḏi óetsikaˀyan, “Nanbí Sedó, ti nanbí tsijó pháˀḏí hä̖ˀin tꞌowa âyyâ̖a̖-í?” 
Wí wêe iví khä̖geˀnin diweḏi iví tsijó pháˀḏí iˀ owhaˀ pꞌóˀḏéḏîˀví tꞌôeˀi pꞌóˀḏé óewhä̖́ḏi, heḏi iví koˀḏíngéḏíwin oje heˀyinboˀ ôntꞌó̖ˀtsꞌâˀ. 
Hewänbo Jesus-di ovâytu̖ˀan, “Wíyá haˀwâa wíˀúvíˀa̖mípí,” heḏi iˀ senbí oje ônwáykíḏiḏi ûnwówa. 
Nä́ˀin diˀä̖ä̖ˀin Jesus óekáyjíḏí in owhaˀ pꞌóˀḏéḏíˀindá heḏá iˀ hayˀi méesatewin sundaḏoví tsonnindá heḏá wây-á Huḏíyoví tsonnindá dimuu. Jesus-di ovâytsikaˀyan, “Heháaḏan unbí tsijó pháˀ wóegé unbí phé wóegá íˀä̖ä̖ naa díyâ̖a̖-íḏí wí jänäkíkandiˀ omuu waagibá? 
Thamuwaagi iˀ méesate hayˀi ee naa undáḏí ojiˀ, heḏi wíḏípankêˀpí. Hewänbo nää-á ihayḏihoˀ un únná nä́ˀin úvíˀa̖míḏí, heḏá iˀ Penísendi-á ihayḏiho ûnná iví kay ikeeya̖míḏí, i-á wáy tꞌowa dínkhunnáˀ diwe natsonjiˀi-á namuu.” 
Jesus óepankêˀḏi iˀ owhaˀ shánkí pꞌóˀḏéḏîˀví tewhá eepiyeˀ óehoˀ, heḏi óetsꞌúḏe. Waˀ óehon dihayḏi Peter-á tíˀúugá kayi̖ˀdiḏibo-á nawóemän. 
Iˀ tewháví tehpaa búge wáy ho naphahteˀen, heḏi i̖ˀge wên tꞌowa dívíkwꞌóḏi. Peter-á inbí jâa isóge. 
Iwe naˀä́ndí phaaḏi óekonámäˀ heḏi wí tꞌôeˀi aˀyú̖ḏí óeḏamúndeḏi natú̖, “Nä́ˀi sennânkun Jesus-áḏíbá najiwän.” 
Hewänbo Peter natú̖, “Joe, naaḏá wíḏótaapí.” 
Hây napóe ihayḏá wíyá toˀwíḏá Peter-á óemûˀḏá óetu̖ˀan, “In Jesus-víˀin diweḏi unmuu-ákun.” Hewänbo Peter-di óetu̖ˀan, “Joe, naa-á joe.” 
Heḏi maˀ wí óḏa naphaḏe ihayḏá wíyá wêe-á kayˀindi natú̖, “Nä́ˀi sendá Galilee-wibá namuuḏi taˀgendi Jesus-áḏíbá najiwän.” 
Hewänbo Peter-di óetu̖ˀan, “Naa wíḏînhanginnáhpí hä̖ä̖wí i̖ˀgeḏi bihíˀmáaˀin.” Waˀḏi ihíˀmáa ihayḏibo wí dee sen ikin. 
Ihayḏibá tewhá íveḏi Nanbí Sedó Jesus ibéeḏí Peter óeḏamûˀ, heḏi Peter ûnˀánpówá háa Jesus-di óetu̖ˀan waa: “Thaˀdi héḏéndí waˀ iˀ dee sen ikinpíḏíboˀ, powin untú̖u̖ní naa wíḏítaapíˀin” gin ho óetu̖ˀan. 
Heḏi Peter iˀ tehpaa jáˀwépiye napeeḏi hânho isíhtä̖ä̖. 
In senäˀ Jesus óeˀá̖yînmáaˀindi tꞌä̖mäge óetu̖máa heḏá óemahpúudeˀ. 
Heḏá óetsíwhiˀandi óetu̖ˀan, “U̖-á úhanginná háa napuwagíˀoˀin waˀ napóepíḏíboˀ. Dítu̖ˀan, toˀḏan wóemahpúu?” 
Heḏá wíyá shánkílilee-wibá namuuḏi taˀgendi Je tꞌä̖mäge háa óetu̖máa. 
Waˀḏéeḏí nanân dihayḏi in Huḏíyo tsonnindá in owhaˀ pꞌóˀḏéḏíˀindá heḏá in Huḏíyoví khuu dâyhá̖ˀoˀindá dívíwéˀgeˀan, indá in Huḏíyoví tunjowaˀ dimuu, heḏi Jesus in tunjowaˀ wháagépiye óehoˀ, 
heḏi óetsikaˀyan, “Ti taˀgendi u̖-ân unmuu iˀ toˀwí Jôesi Táḏáḏí óesógeˀiˀ tꞌowa ovâyˀaywoeníḏí? Dítu̖ˀan.” Iˀḏi ovâytu̖ˀan, “Wâytu̖ˀan wänbo háˀto dînwä̖ä̖yú̖-í, 
heḏi naaḏá undá hä̖ä̖wí wâytsikaˀyandá háˀto hä̖́ä̖bo dítꞌôeˀa̖mí. 
Hewänbo nää iweḏi páaḏépiye naa tꞌä̖hkí tꞌowagîˀ oˀaypu̖yä̖ˀiˀ omuuˀi Jôesi Táḏáví koˀḏíngéḏí ochangíˀo, i-á tꞌä̖hkí kay imáaˀi namuu.” 
Heḏáháˀ tꞌä̖hkíḏíbo óetsikaˀyan, “Ti untundaˀ u̖-ân Jôesi Táḏáví ay unmuuˀin?” Iˀḏi ovâytu̖ˀan, “Háa unbo ítú̖ waa.” 
Heḏáháˀ dívítu̖ˀan, “Wây-á toˀwên wígíntáypí iví̖ˀgeḏi dítu̖ˀâ̖a̖míḏí. Iví sópho iweḏibo nä́ˀi tun gip itꞌoe.” 
