- Пәнд-несиһәтләр
- <
- 20
- >

20
1 Шарап кишини рәсва қилар,
Һарақ кишини ғалҗирлаштурар;
Кимки униңға берилип езип кәтсә, әқилсиздур.
2 Падишаһниң ғәзиви ширниң һөкиришигә охшаш қорқунучлуқтур;
Униң аччиғини кәлтүргән, өз җениға җаза чүшүрәр.□ «... өз җениға җаза чүшүрәр» — ибраний тилида: «... өз җениға гуна қилған болиду». ■ Пәнд. 16:14; 19:12
3 Өзини маҗирадин нери қилиш кишиниң иззитидур;
Бирақ һәр бир ахмақ өзини басалмас.■ Пәнд. 17:14
4 Һорун адәм қишта йәр һайдимәс;
Жиғим вақтида йоқлуқта қелип ашлиқ тиләр. □ «Һорун адәм қишта йәр һайдимәс» — Пәләстиндә бир жил алтә пәсилгә бөлиниду. Он биринчи, он иккинчи ай «қиш пәсли» һесаплиниду. «Қиш» пәсли йәр һайдилидиған пәсил, чүнки бу пәсилдә ямғур йеғип тупрақ юмшақ болиду.
5 Кишиниң көңлидики ой-нийәтлири чоңқур суға охшаштур;
Йорутулған адәм уларни тартип алалайду.□ «Кишиниң көңлидики ой-нийәтлири ... йорутулған адәм уларни тартип алалайду» — бу пәнд-несиһәткә қарита алимларда төвәндикидәк бир қанчә хил чүшәнчә бар: (1) һәр адәмниң көңлидә чоңқур ой-нийәтләр бардур; йорутулған киши бу ой-нийәтләрни (яхши болсун яман болсун) әқли билән чүшинип йетәләйду. (2) йорутулған киши данишмән һәм аз сөзләйдиған кишиләрдин уларниң яхши ой-пикирлирини, яхши несиһәтлирини алалайду. (3) йорутулған киши яман нийәтлик кишиләрниң ағзидин уларниң нийәтлирини биләләйду. (4) бәзи алимлар бу айәтни «һәр бир кишиниң көңлидә Худадин кәлгән далаләт (йолйоруқ, һидайәт) бардур; у чоңқур қудуқтики суға охшайду; ...» дәп чүшинип, униң мәнасини: «Худадин кәлгән шу «далаләт» һәр бир адәмниң көңлидә болған болиду, йорутулған киши бу далаләтни җакалап башқиларни йоруталайду» дәп чүшәндүриду.
Бизниңчә биринчи хил чүшәнчини тоғра дәп қараймиз. ■ Пәнд. 18:4
6 Өзини садиқ дәйдиғанлар көптур;
Бирақ ишәшлик бир адәмни ким тапалисун?
7 Һәққаний адәм диянәтлик йолда маңар;
Униң пәрзәнтлиригә бәхит-бәрикәт қалдурулар!
8 Падиша адаләт тәхтидә олтарғанда,
Һәммә яманлиқни көзи билән қоғлайду.■ Пәнд. 20:26
9 Ким өзини гунадин тазиландим,
Виҗданим пакланди, дейәләйду?■ 1Пад. 8:46; Аюп 14:4; Зәб. 50:7-9; Топ. 7:20; 1Юһа. 1:8
10 Икки хил тараза теши,
Икки хил күрә ишлитиш,
Охшашла Пәрвәрдигарға жиркиничликтур.■ Қан. 25:13; Пәнд. 11:1; 20:23
11 Һәтта бала өз хислити билән билинәр;
Униң қилғанлириниң пак, дурус яки әмәслиги һәрикәтлиридин көрүнүп турар.
12 Көридиған көзни, аңлайдиған қулақни,
Һәр иккисини Пәрвәрдигар яратти.■ Мис. 4:11; Зәб. 93:9
13 Уйқиға амрақ болма, намратлиққа учрайсән;
Көзүңни ечип ойғақ бол, нениң мол болар.■ Пәнд. 19:15
14 Херидар мал алғанда: «Начар екән, начар екән!» дәп қақшайду;
Елип кәткәндин кейин «Есил нәрсә, әрзан алдим» дәп махтиниду.
15 Алтун бар, ләәл-яқутларму көптур;
Бирақ билимни беғишлиған ләвләр немидегән қиммәтлик гөһәрдур!■ Пәнд. 3:14,15
16 Ятқа кепил болған кишидин қәризгә тонини тутуп алғин;
Ят хотунға капаләт бәргән кишидин капаләт пули ал.■ Пәнд. 11:15; 27:13
17 Алдап еришкән тамақ татлиқтур;
Кейин, униң йегини шеғил болар.■ Пәнд. 9:17
18 Планлар мәслиһәт билән бекитиләр;
Пишқан көрсәтмә билән җәң қилғин.
19 Гәп тошуғучи сирларни ашкарилар;
Шуңа валақтәккүр билән арилашма.■ Пәнд. 11:13
20 Кимки ата-анисини һақарәт қилса,
Униң чириғи зулмәт қараңғусида өчәр!■ Мис. 21:17; Лав. 20:9; Қан. 27:16; Мат. 15:4
21 Тез еришкән мирас һаман бәрикәтлик болмас.■ Пәнд. 13:11; 28:20
22 Яманлиққа яманлиқ қайтурай демә;
Пәрвәрдигарға тайинип күт, У дәрдиңгә йетәр.■ Қан. 32:35; Пәнд. 17:13; 24:29; Рим. 12:17; 1Тес. 5:15; 1Пет. 3:9
23 Икки хил тараза теши Пәрвәрдигарға жиркиничликтур;
Сахта өлчәм қәтъий яримас.□ «Қәтъий яримас» — ибраний тилида «яхши әмәс». ■ Пәнд. 20:10
24 Инсанниң һаятлиқ қәдәмлирини Пәрвәрдигар бәлгүләйду;
Ундақта инсан өз мусаписини нәдин билсун?■ Аюп 31:4; Зәб. 36:23; 138:1-3; Йәр. 10:23
25 Бир нәрсисини йениклик билән «Худаға аталған!» дәп вәдә бериш,
Қәсәмләрдин кейин иккилинип қайта ойлиниш,
Өз җенини қилтаққа чүшүргәнгә баравәр.
26 Дана падиша яманларни топанни соруғандәк соруветиду,
Хаман тәпкәндәк тулуқ билән янҗиветәр.
27 Адәмниң роһ-виҗдани — Пәрвәрдигарниң чириғидур,
У қәлбниң һәр бир тәглирини тәкшүрүп пәриқ етәр.
28 Меһри-шәпқәт вә һәқиқәт падишани сақлайду;
У меһри-шәпқәт биләнла өз тәхтини мустәһкәмләйду.
29 Яш жигитләрниң қавуллуғи уларниң пәхридур;
Қериларниң иззити ақ чачлиридур.■ Пәнд. 16:31
30 Тәрбийә ярилири яманлиқни тазилап чиқирар,
Таяқ излири ич-бағирни таза қилар.■ Пәнд. 10:13

- Пәнд-несиһәтләр
- <
- 20
- >

□20:2 «... өз җениға җаза чүшүрәр» — ибраний тилида: «... өз җениға гуна қилған болиду».

■20:2 Пәнд. 16:14; 19:12

■20:3 Пәнд. 17:14

□20:4 «Һорун адәм қишта йәр һайдимәс» — Пәләстиндә бир жил алтә пәсилгә бөлиниду. Он биринчи, он иккинчи ай «қиш пәсли» һесаплиниду. «Қиш» пәсли йәр һайдилидиған пәсил, чүнки бу пәсилдә ямғур йеғип тупрақ юмшақ болиду.

□20:5 «Кишиниң көңлидики ой-нийәтлири ... йорутулған адәм уларни тартип алалайду» — бу пәнд-несиһәткә қарита алимларда төвәндикидәк бир қанчә хил чүшәнчә бар: (1) һәр адәмниң көңлидә чоңқур ой-нийәтләр бардур; йорутулған киши бу ой-нийәтләрни (яхши болсун яман болсун) әқли билән чүшинип йетәләйду. (2) йорутулған киши данишмән һәм аз сөзләйдиған кишиләрдин уларниң яхши ой-пикирлирини, яхши несиһәтлирини алалайду. (3) йорутулған киши яман нийәтлик кишиләрниң ағзидин уларниң нийәтлирини биләләйду. (4) бәзи алимлар бу айәтни «һәр бир кишиниң көңлидә Худадин кәлгән далаләт (йолйоруқ, һидайәт) бардур; у чоңқур қудуқтики суға охшайду; ...» дәп чүшинип, униң мәнасини: «Худадин кәлгән шу «далаләт» һәр бир адәмниң көңлидә болған болиду, йорутулған киши бу далаләтни җакалап башқиларни йоруталайду» дәп чүшәндүриду. Бизниңчә биринчи хил чүшәнчини тоғра дәп қараймиз.

■20:5 Пәнд. 18:4

■20:8 Пәнд. 20:26

■20:9 1Пад. 8:46; Аюп 14:4; Зәб. 50:7-9; Топ. 7:20; 1Юһа. 1:8

■20:10 Қан. 25:13; Пәнд. 11:1; 20:23

■20:12 Мис. 4:11; Зәб. 93:9

■20:13 Пәнд. 19:15

■20:15 Пәнд. 3:14,15

■20:16 Пәнд. 11:15; 27:13

■20:17 Пәнд. 9:17

■20:19 Пәнд. 11:13

■20:20 Мис. 21:17; Лав. 20:9; Қан. 27:16; Мат. 15:4

■20:21 Пәнд. 13:11; 28:20

■20:22 Қан. 32:35; Пәнд. 17:13; 24:29; Рим. 12:17; 1Тес. 5:15; 1Пет. 3:9

□20:23 «Қәтъий яримас» — ибраний тилида «яхши әмәс».

■20:23 Пәнд. 20:10

■20:24 Аюп 31:4; Зәб. 36:23; 138:1-3; Йәр. 10:23

■20:29 Пәнд. 16:31

■20:30 Пәнд. 10:13

© 2010 Mukeddes Kalam - Uyghur Bible Translation Committee