- Yǝrǝmiya
- <
- 5
- >

5
Yerusalem jazaƣa layiⱪ
1 Pǝrwǝrdigar: — Yerusalemning rǝstǝ-koqilirida uyan-buyan aylinip yügürünglar, obdan kɵrüp biliwelinglar; mǝydanliridin izdǝp kɵrünglar; adalǝt bilǝn ix kɵridiƣan, wǝdisidǝ turuxⱪa intilidiƣan birla adǝmni tapsanglar, xunda mǝn bu xǝⱨǝrni kǝqürimǝn!
2 Gǝrqǝ ular: «Pǝrwǝrdigarning ⱨayati bilǝn!» dǝp ⱪǝsǝm iqkǝn bolsimu, ular yalƣandin sɵzlǝydu, dedi.□ «...birla adǝmni tapsanglar, xunda mǝn bu xǝⱨǝrni kǝqürimǝn! (1-ayǝt)... Gǝrqǝ ular: «Pǝrwǝrdigarning ⱨayati bilǝn!» dǝp ⱪǝsǝm iqkǝn bolsimu, ular yalƣandin sɵzlǝydu, dedi» — keyin, Yǝrǝmiya birnǝqqǝ xundaⱪ adil, sadiⱪ adǝmlǝr (mǝsilǝn, Baruⱪ, Aⱨikam, Əbǝd-Mǝlǝk) bilǝn tonuxⱪan. Lekin Pǝrwǝrdigar uningƣa bu sɵzlǝrni ⱪilƣanda u muxundaⱪlarni tapalmiƣan.
Yǝrǝmiya sɵz ⱪilidu
3 — I Pǝrwǝrdigar, kɵzüng adalǝt-bitǝrǝplikni izdǝp yüridu ǝmǝsmu? Sǝn bularni urdung, lekin ular azablanmaydu; Sǝn ularni nabut ⱪilip tügǝxtürdüng, lekin ular tǝrbiyǝ ⱪobul ⱪilixni rǝt ⱪilip kǝldi; ular yüzlirini taxtin ⱪattiⱪ ⱪildi, ular yolidin yenixni rǝt ⱪilidu» ■ Yǝx. 1:5; 9:12; Yǝr. 2:30 4 — mǝn: «Xübⱨisizki, bundaⱪ ⱪilƣanlar pǝⱪǝt namratlar, ular nadanlar; qünki ular Pǝrwǝrdigarning yolini, Hudasining ⱨɵküm-kɵrsǝtmilirini bilmǝydu» — dedim. 5 — «Mǝn mɵtiwǝrlǝrning yeniƣa berip ularƣa sɵzlǝymǝn; qünki ular Pǝrwǝrdigarning yolini, Hudasining ⱨɵküm-kɵrsǝtmilirini bilidu». Biraⱪ ularmu boyunturuⱪni üzül-kesil buzup, rixtilirini üzüp taxliƣan.
Pǝrwǝrdigar jawab beridu
6 — Xunga ormandin qiⱪⱪan bir xir ularni ɵltüridu, bayawandin qiⱪⱪan bir bɵrǝ ularni wǝyran ⱪilidu; yilpiz xǝⱨǝrlǝrgǝ ⱪarap paylaydu; xǝⱨǝrlǝrdin qiⱪⱪan ⱨǝrbiri titma-titma ⱪilinidu; qünki ularning asiyliⱪliri kɵpiyip, wapasizliⱪliri awuydu.□ «ormandin qiⱪⱪan bir xir ..., bayawandin qiⱪⱪan bir bɵrǝ ...; yilpiz xǝⱨǝrlǝrgǝ ⱪarap paylaydu» — bu ayǝttiki yirtⱪuq ⱨaywanlar kɵqmǝ mǝnidǝ bolup düxmǝnlǝrni kɵrsitidu, ǝlwǝttǝ. ■ Yǝr. 4:7 7 Mǝn zadi nemigǝ asasǝn seni kǝqürimǝn? Sening baliliring Mǝndin waz keqip, Huda ǝmǝslǝrgǝ ⱪǝsǝm iqmǝktǝ; Mǝn ⱨǝmmǝ ⱨajǝtliridin qiⱪⱪan bolsammu, lekin ular zinahorluⱪ ⱪilip, paⱨixilǝrning ɵyigǝ top-top bolup mengiwatidu. □ «Mǝn ⱨǝmmǝ ⱨajǝtliridin qiⱪⱪan bolsammu, lekin ular zinahorluⱪ ⱪilip, paⱨixilǝrning ɵyigǝ top-top bolup mengiwatidu» — bu ayǝt bǝlkim roⱨiy jǝⱨǝttiki wapasizliⱪni kɵrsitidu. Huda Israilni «Mening ayalim» dǝp ataydu (2:10, 3-babni kɵrüng). 8-ayǝt jismaniy jǝⱨǝttiki zinahorluⱪnimu kɵrsitidu. 8 Ular sǝmrigǝn ixⱪwaz ayƣirlar, ular ⱨǝrbiri ɵz yeⱪinining ayaliƣa ⱨǝwǝs ⱪilip kixnǝwatidu.■ Əz. 22:11
9 Bu ixlar tüpǝylidin ularni jazalimay ⱪoyamdim? — dǝydu Pǝrwǝrdigar, — Mening jenim muxundaⱪ bir ǝldin ⱪisas almay ⱪoyamdu?■ Yǝr. 5:29; 9:9
10 Uning üzüm qünǝkliridin ɵtüp, tallirini wǝyran ⱪilinglar; lekin ularni pütünlǝy nabut ⱪilmanglar; xahlirini ⱪirip taxlanglar, qünki ular Pǝrwǝrdigarƣa tǝwǝ ǝmǝstur; □ «Uning üzüm qünǝkliridin ɵtüp, .... xahlirini ⱪirip taxlanglar, qünki ular Pǝrwǝrdigarƣa tǝwǝ ǝmǝstur» — bu ayǝtning baxⱪa birhil tǝrjimisi: «Uning sepilliriƣa yamixip qiⱪip wǝyranqiliⱪ ⱪilinglar, lekin ularni pütünlǝy nabut ⱪiliwǝtmǝnglar; istiⱨkamlirini elip taxlanglar, qünki ular Pǝrwǝrdigarƣa tǝwǝ ǝmǝstur». ■ Yǝr. 4:27
11 qünki Israil jǝmǝti wǝ Yǝⱨuda jǝmǝti Manga mutlǝⱪ wapasizliⱪ ⱪildi, — dǝydu Pǝrwǝrdigar.■ Yǝr. 3:20
12 Ular: «U ⱨeqnemǝ ⱪilmaydu! Bizgǝ ⱨeq apǝt qüxmǝydu; nǝ ⱪiliq nǝ ⱪǝⱨǝtqilikni kɵrmǝymiz!» — dǝp Pǝrwǝrdigardin tenip kǝtti. 13 Pǝyƣǝmbǝrlǝr bolsa pǝⱪǝt bir xamaldin ibarǝt bolidu, halas; Pǝrwǝrdigarning sɵz-kalami ularda yoⱪtur; ularning sɵzliri ɵz bexiƣa yansun!□ «Pǝyƣǝmbǝrlǝr bolsa pǝⱪǝt bir xamaldin ibarǝt bolidu, halas» — ibraniy tilida «roⱨ» wǝ «xamal» bir sɵz bilǝn ipadilinidu. Xubⱨisizki, «pǝyƣǝmbǝrlǝr» ɵzlirini «bizgǝ Hudaning Roⱨi toldurulƣan» dǝydu, lekin Huda ularni pǝⱪǝt «xamalƣa toldurulƣan» dǝydu.
14 Xunga Pǝrwǝrdigar, samawi ⱪoxunlarning Sǝrdari bolƣan Huda manga mundaⱪ dǝydu: — Bu hǝlⱪ muxu sɵzni ⱪilƣini üqün, mana, Mǝn aƣzingƣa salƣan sɵzlirimni ot, bu hǝlⱪni otun ⱪilimǝnki, ot ularni kɵydürüp taxlaydu.■ Yǝr. 1:9-10
15 — Mana, Mǝn yiraⱪtin bir ǝlni elip kelimǝn, i Israil jǝmǝti, — dǝydu Pǝrwǝrdigar, — U küqlük bir ǝl, ⱪǝdimiy bir ǝl, tilini sǝn bilmǝydiƣan wǝ gǝplirini sǝn ⱨeq qüxǝnmǝydiƣan bir ǝl bolidu; ■ Ⱪan. 28:49; Yǝr. 1:15; 6:22 16 ularning oⱪdeni yoƣan eqilƣan bir gɵrdur; ularning ⱨǝmmisi batur palwanlardur. 17 Ular ⱨosulingni wǝ neningni yǝp ketidu, oƣul-ⱪizliringni yǝp ketidu, kala-ⱪoy padiliringni yǝp ketidu, üzüm talliringni wǝ ǝnjur dǝrǝhliringni yǝp ketidu; ular sǝn tayanƣan mustǝⱨkǝm xǝⱨǝrliringni ⱪiliq bilǝn wǝyran ⱪilidu.■ Law. 26:16; Ⱪan. 28:31,33
18 Ⱨalbuki, — dǝydu Pǝrwǝrdigar, — xu künlǝrdimu silǝrni pütünlǝy tügǝxtürmǝymǝn. ■ Yǝr. 4:27 19 Xu qaƣda hǝlⱪing: «Pǝrwǝrdigar Hudayimiz nemixⱪa muxu ixlarning ⱨǝmmisini beximizƣa qüxürgǝn?» — dǝp sorisa, ǝmdi sǝn Yǝrǝmiya ularƣa: «Silǝr Mǝndin yüz ɵrüp, ɵz zemininglarda yat ilaⱨlarning ⱪulluⱪida bolƣininglardǝk, silǝr ɵz wǝtininglar bolmiƣan bir zeminda yat bolƣanlarning ⱪulluⱪida bolisilǝr» — degin.□ «yat bolƣanlarning ⱪulluⱪida bolisilǝr» — «yat bolƣanlar» bǝlkim ikki bisliⱪ sɵzlǝr bolüp, ⱨǝm «yat butlar» ⱨǝm «yat adǝmlǝr»nimu kɵrsitidu. ■ Yǝr. 16:10
20 — Yaⱪupning jǝmǝtidǝ xuni jakarliƣinki wǝ Yǝⱨuda arisida xuni elan ⱪilƣinki, 21 «Buni anglanglar, i nadan wǝ ǝⱪli yoⱪ, kɵzi turup kɵrmǝydiƣan, ⱪuliⱪi turup anglimaydiƣan bir hǝlⱪ: — ■ Yǝx. 6:9 22 Mǝndin ⱪorⱪmamsilǝr? — dǝydu Pǝrwǝrdigar, — Dengiz süyi üqün saⱨilni mǝnggülük qǝklimǝ ⱪilip, «Bu yǝrdin ɵtmǝ» dǝp bekitkǝn Mening aldimda tǝwrimǝmsilǝr? Mana, dolⱪunliri ɵrkǝxligini bilǝn ular saⱨil üstidin ⱨeq ƣǝlibǝ ⱪilmaydu; xawⱪunliƣini bilǝn bu qǝktin ⱨǝrgiz ⱨalⱪip ɵtǝlmǝydu.■ Ayup 38:10, 11; Zǝb. 33:7-8; 104:9
23 Lekin bu hǝlⱪning jaⱨil wǝ asiyliⱪ kɵngli bardur; ular yoldin qiⱪip ɵz beximqiliⱪ ⱪilip kǝtti. 24 Ular kɵnglidǝ: «Ɵz waⱪtida yamƣurlarni, yǝni awwalⱪi ⱨǝm keyinki yamƣurlarni Bǝrgüqi, bizgǝ ⱨosul pǝslini bekitip aman-esǝn Saⱪliƣuqi Pǝrwǝrdigar Hudayimizdin ǝyminǝyli» degǝnni ⱨeq demǝydu. □ «awwalⱪi yamƣur»...«keyinki yamƣur»... — «awwalⱪi yamƣur» adǝttǝ 11-ayda yeƣip, tupraⱪni yumxitidu, yǝrni ⱨǝydǝp uruⱪ selixⱪa tǝyyarlinidu. «keyinki yamƣur» bolsa Pǝlǝstindǝ 3- yaki 4-ayda yaƣidu, ǝtiyazliⱪ ziraǝtlǝrni pixurux rolini oynaydu. Bu yamƣurlar bolmisa ⱨeq ⱨosul bolmaydu. «bizgǝ ⱨosul pǝslini bekitip aman-esǝn saⱪliƣuqi» — ibraniy tilida «bizgǝ ⱨosul pǝslidiki ⱨǝptilǝrni saⱪliƣuqi...». ■ Ⱪan. 11:14 25 Silǝrning ⱪǝbiⱨlikliringlar muxu ixlarni silǝrgǝ nesip ⱪilmiƣan; silǝrning gunaⱨliringlar silǝrdin bǝrikǝtni mǝⱨrum ⱪilƣan.
26 Qünki hǝlⱪim arisida rǝzillǝr bardur; ular pistirmida yatⱪan ⱪiltaⱪqilardǝk paylap yüridu; ular tuzaⱪ selip, adǝmlǝrni tutuwalidu. 27 Tutⱪan ⱪuxlarƣa tolƣan ⱪǝpǝstǝk, ularning ɵyliri aldamqiliⱪtin erixkǝn mallar bilǝn tolƣan; ular xu yol bilǝn büyük ⱨǝm bay bolup kǝtti. 28 Ular sǝmrip, parⱪirap kǝtti; bǝrⱨǝⱪ, ular rǝzil ixlarni ⱪilixⱪa maⱨir bolup kǝtti; ular ɵz mǝnpǝǝtini kɵzlǝp hǝⱪlǝrning dǝwasini, yetim-yesirlǝrning dǝwasini sorimaydu; namratlarning ⱨoⱪuⱪini ⱪoƣdaydiƣan ⱨɵkümni ular qiⱪarmaydu.□ «ular ɵz mǝnpǝǝtini kɵzlǝp hǝⱪlǝrning dǝwasini, yetim-yesirlǝrning dǝwasini sorimaydu...» — baxⱪa birhil tǝrjimisi bolsa: «ular hǝⱪlǝrning dǝwasini, ⱨǝtta yetim-yesirlǝrning dǝwasini soriƣini bilǝn ⱨǝrgiz uni adil sorimaydu». ■ Ⱪan. 32:15; Yǝx. 1:23; Zǝk. 7:10
29 Bu ixlar tüpǝylidin ularni jazalimay ⱪoyamdim?! — dǝydu Pǝrwǝrdigar, — Mening jenim muxundaⱪ bir ǝldin ⱪisas almay ⱪoyamdu?□ «jazalimay ⱪoyamdim» — ibraniy tilida «yoⱪlimamdim?!». ■ Yǝr. 5:9; 9:9
30 Zeminda intayin ⱪorⱪunqluⱪ wǝ yirginqliⱪ bir ix sadir ⱪilinƣanki — 31 Pǝyƣǝmbǝrlǝr yalƣan-sahta bexarǝtlǝrni bǝrmǝktǝ; kaⱨinlar bolsa ɵz ⱨoⱪuⱪ dairisini kengǝytip ⱨɵkümranliⱪ ⱪilmaⱪta; Mening hǝlⱪimmu bu ixlarni yaⱪturidu. Lekin bularning aⱪiwitidǝ ⱪandaⱪ ⱪilisilǝr? □ «kaⱨinlar bolsa ɵz ⱨoⱪuⱪ dairisini kengǝytip ⱨɵkümranliⱪ ⱪilmaⱪta...» — baxⱪa birhil tǝrjimisi: «kaⱨinlarmu ularning wasitisi bilǝn (demǝk, pǝyƣǝmbǝrlǝrning yalƣan bexarǝtliridin paydilinip) ⱨɵkümranliⱪ ⱪilmaⱪta». Lekin «Yǝrǝmiya» degǝn kitabta bundaⱪ ixlar yǝnǝ tilƣa elinmaydu, xunga tǝrjimimiz bǝlkim toƣridur. ■ Yǝr. 14:18; 23:25, 26; Əz. 13:6

- Yǝrǝmiya
- <
- 5
- >

□5:2 «...birla adǝmni tapsanglar, xunda mǝn bu xǝⱨǝrni kǝqürimǝn! (1-ayǝt)... Gǝrqǝ ular: «Pǝrwǝrdigarning ⱨayati bilǝn!» dǝp ⱪǝsǝm iqkǝn bolsimu, ular yalƣandin sɵzlǝydu, dedi» — keyin, Yǝrǝmiya birnǝqqǝ xundaⱪ adil, sadiⱪ adǝmlǝr (mǝsilǝn, Baruⱪ, Aⱨikam, Əbǝd-Mǝlǝk) bilǝn tonuxⱪan. Lekin Pǝrwǝrdigar uningƣa bu sɵzlǝrni ⱪilƣanda u muxundaⱪlarni tapalmiƣan.

■5:3 Yǝx. 1:5; 9:12; Yǝr. 2:30

□5:6 «ormandin qiⱪⱪan bir xir ..., bayawandin qiⱪⱪan bir bɵrǝ ...; yilpiz xǝⱨǝrlǝrgǝ ⱪarap paylaydu» — bu ayǝttiki yirtⱪuq ⱨaywanlar kɵqmǝ mǝnidǝ bolup düxmǝnlǝrni kɵrsitidu, ǝlwǝttǝ.

■5:6 Yǝr. 4:7

□5:7 «Mǝn ⱨǝmmǝ ⱨajǝtliridin qiⱪⱪan bolsammu, lekin ular zinahorluⱪ ⱪilip, paⱨixilǝrning ɵyigǝ top-top bolup mengiwatidu» — bu ayǝt bǝlkim roⱨiy jǝⱨǝttiki wapasizliⱪni kɵrsitidu. Huda Israilni «Mening ayalim» dǝp ataydu (2:10, 3-babni kɵrüng). 8-ayǝt jismaniy jǝⱨǝttiki zinahorluⱪnimu kɵrsitidu.

■5:8 Əz. 22:11

■5:9 Yǝr. 5:29; 9:9

□5:10 «Uning üzüm qünǝkliridin ɵtüp, .... xahlirini ⱪirip taxlanglar, qünki ular Pǝrwǝrdigarƣa tǝwǝ ǝmǝstur» — bu ayǝtning baxⱪa birhil tǝrjimisi: «Uning sepilliriƣa yamixip qiⱪip wǝyranqiliⱪ ⱪilinglar, lekin ularni pütünlǝy nabut ⱪiliwǝtmǝnglar; istiⱨkamlirini elip taxlanglar, qünki ular Pǝrwǝrdigarƣa tǝwǝ ǝmǝstur».

■5:10 Yǝr. 4:27

■5:11 Yǝr. 3:20

□5:13 «Pǝyƣǝmbǝrlǝr bolsa pǝⱪǝt bir xamaldin ibarǝt bolidu, halas» — ibraniy tilida «roⱨ» wǝ «xamal» bir sɵz bilǝn ipadilinidu. Xubⱨisizki, «pǝyƣǝmbǝrlǝr» ɵzlirini «bizgǝ Hudaning Roⱨi toldurulƣan» dǝydu, lekin Huda ularni pǝⱪǝt «xamalƣa toldurulƣan» dǝydu.

■5:14 Yǝr. 1:9-10

■5:15 Ⱪan. 28:49; Yǝr. 1:15; 6:22

■5:17 Law. 26:16; Ⱪan. 28:31,33

■5:18 Yǝr. 4:27

□5:19 «yat bolƣanlarning ⱪulluⱪida bolisilǝr» — «yat bolƣanlar» bǝlkim ikki bisliⱪ sɵzlǝr bolüp, ⱨǝm «yat butlar» ⱨǝm «yat adǝmlǝr»nimu kɵrsitidu.

■5:19 Yǝr. 16:10

■5:21 Yǝx. 6:9

■5:22 Ayup 38:10, 11; Zǝb. 33:7-8; 104:9

□5:24 «awwalⱪi yamƣur»...«keyinki yamƣur»... — «awwalⱪi yamƣur» adǝttǝ 11-ayda yeƣip, tupraⱪni yumxitidu, yǝrni ⱨǝydǝp uruⱪ selixⱪa tǝyyarlinidu. «keyinki yamƣur» bolsa Pǝlǝstindǝ 3- yaki 4-ayda yaƣidu, ǝtiyazliⱪ ziraǝtlǝrni pixurux rolini oynaydu. Bu yamƣurlar bolmisa ⱨeq ⱨosul bolmaydu. «bizgǝ ⱨosul pǝslini bekitip aman-esǝn saⱪliƣuqi» — ibraniy tilida «bizgǝ ⱨosul pǝslidiki ⱨǝptilǝrni saⱪliƣuqi...».

■5:24 Ⱪan. 11:14

□5:28 «ular ɵz mǝnpǝǝtini kɵzlǝp hǝⱪlǝrning dǝwasini, yetim-yesirlǝrning dǝwasini sorimaydu...» — baxⱪa birhil tǝrjimisi bolsa: «ular hǝⱪlǝrning dǝwasini, ⱨǝtta yetim-yesirlǝrning dǝwasini soriƣini bilǝn ⱨǝrgiz uni adil sorimaydu».

■5:28 Ⱪan. 32:15; Yǝx. 1:23; Zǝk. 7:10

□5:29 «jazalimay ⱪoyamdim» — ibraniy tilida «yoⱪlimamdim?!».

■5:29 Yǝr. 5:9; 9:9

□5:31 «kaⱨinlar bolsa ɵz ⱨoⱪuⱪ dairisini kengǝytip ⱨɵkümranliⱪ ⱪilmaⱪta...» — baxⱪa birhil tǝrjimisi: «kaⱨinlarmu ularning wasitisi bilǝn (demǝk, pǝyƣǝmbǝrlǝrning yalƣan bexarǝtliridin paydilinip) ⱨɵkümranliⱪ ⱪilmaⱪta». Lekin «Yǝrǝmiya» degǝn kitabta bundaⱪ ixlar yǝnǝ tilƣa elinmaydu, xunga tǝrjimimiz bǝlkim toƣridur.

■5:31 Yǝr. 14:18; 23:25, 26; Əz. 13:6

© 2010 Mukeddes Kalam - Uyghur Bible Translation Committee