JEREMIAH.
51.
Be ga’ar SOMOL, “Arme nggu fek i yib e nifeng nib almarin ngak yu Babylon nge girdi’ riy. 
Bay gu pi e milekag ni nge gathay yu Babylon ni bod ba nifeng nma changagnag e chabung. Nap’an nra taw ko rofen nem ni rran ko riya’ ni nge yib, ma yad ra cham u gubin raba’ fare nam nge par ni dakriy ban’en u daken. 
Dab mu paged e salthaw riy ni ngar mun gat’ing gad ara ron’ed madan e mael nga dakenrad. Dam mu paged reb e pagel ni kabfos! Mu thirfed e raba’ i salthaw nem ni ga’ngin u but’! 
Bay ra maad’adgad ngarmad’ u lan e yupa’ i kanawo’ ko pi binaw rorad. 
I Gag fare SOMOL ni Got ni Gubin ma Rayag Rok, e dag pag yu Israel nge yu Judah, ni yug aram rogon ni kar denengad nib togopluw ngog, I Gag Fare Thothup nu Israel. 
Mmilgad ngam chuwgad u Babylon! Mmil niged e pogofan romed! Dab mmad’ ni bochan e denen nu Babylon. I Gag e chiney e nggu fulweg taban e kireb nga Babylon ni nggu gechignag ni rogon nib m’ag ni nge aw ngak. 
Babylon e ke bod ba kap nib gol u lan pa’ag, ni be chingaw’nag ga’ngin e fayleng. Pi nam ni unum e wayin u langgin e math lanin’rad. 
Babylon e yigi thay pa’ nib tomgin nge mogothgoth! Mu yor niged! Mu feked e falay ni fan ko maad’ad rok, ma dabisiy nra gol. 
Milekag nma par u rom e ra ga’argad, ‘Gamad e gguyed rogon ni nggu ayweged yu Babylon, machane ke sag’al. Are ngad chuwgad e chiney ngad sulod nga tafedad. Ya Got e ke gechignag yu Babylon u polo’ i gelngin ke thirif u but’.’” 
Be ga’ar SOMOL, “Girdi’ rog mu tolulgad ni nge lungmed, ‘I SOMOL e ke gagyelnag ni gadad bmat’aw. Darod nga doged ko girdi’ nu lan yu Jerusalem e n’en nike rin’ SOMOL ni Got rodad.’” 
I SOMOL e sak’iynag e pi pilung nu Media, ni bochan e ke leamnag ni ngan kirebnag yu Babylon. Aram rogon nra sulweg puluwon e kireb ni kan tay ko Tempel rok. Pi tolang ko salthaw ni yad e yad be cham e rogned nra ga’argad, “Mu uthumed e pi gan e gat’ing romed! Migmed falfal’eg rogon e shield romed! 
Mu daged e pow riy ni ngan buthug fapi rungrung nu Babylon. Mu yo’or niged e pi matnag! Mu ted e matnag! Mu ted e pi’in nge yan ko cham ko gin ngar mithgad riy!” I SOMOL e ke rin’ e tin ni yog nra rin’ ko girdi’ nu Babylon. 
Re nam nem e bo’or e lul’ riy nge machaf, machane ke taw nga tol’rad ni nge math owcharad. 
I SOMOL ni Gubin ma Rayag Rok e ke micheg ko yafos rok ni bayi fek e salthaw ni yo’or ngar po’ gad ngalan yu Babylon ni bod ba ran’ i asamn’ing, ma bay ra garus niged e gal ni kar ted. 
I SOMOL e ngongliy e fayleng nga gelngin; ni gonop rok e sunmiy e fayleng ngay me filath e pi tharmiy. 
Ir e non me chub lingan e ran u daken lanelang; me girengiy e manilang u tungun e fayleng. I gagiyegnag e uluch nge mat u fithik’ e n’uw me l’oeg e nifeng u tagil’ e cha’ar rok. 
Ka ya’an e ren’ey, me minan’nag e girdi’ nge math lanin’rad; pi’in yad ma ngongliy e liyos e gafgow lanin’rad ni bochan e pi got ni yad be ngongliy e de riyul’ ma dariy e yafos rorad. 
Yad bogi m’ay fan ni bay ni tharbegrad; ko ngiyal’ ni ngeb SOMOL nike sap’eyrad. 
Fare Got rok Jakob e de bodrad; ya ir e sunmiy urngin ban’en, ma ir e mel’eg yu Israel ni nge mang tirok e girdi’. I SOMOL ni Gubin ma Rayag Rok e ireram fithingan. 
Be ga’ar SOMOL, “Gimed yu Babylon, e gimed e ama ni fanag, ni talin e cham rog ko mael. Gu ma maruwel ngomed nggu pirdi’iy e pi nam nge pi gil’ilungun e pi pilung, 
gu bilbilig e pi os nge girdi’ nma yan u daken, nge pi chariot nge pi’in nma yannag, 
gu li’ e pi pumo’on nge ppin, gu thang mit e labthir nge fel’yangren, gu li’ e sarpagel nge bulyal, 
gu thang owchen e pi tagafal saf nge yu ran’ i gamanman rorad, nge pi girdi’en e milay’ nge pi os rorad nma gi’ e but’, gu pirdi’iy e pi tagagiyeg nge pi tolang ko salthaw.” 
Be ga’ar SOMOL, “Bay mu guyed gag ni nggu sulweg taban’ ngak yu Babylon nge girdi’ riy gubin fapi kireb nrin’ed nga Jerusalem. 
Gimed yu Babylon e kam boded bburey ni be kirebnag ga’ngin e fayleng, machane I Gag SOMOL e to’ogor romed. Bay gu malle’ ngomed, nggu ta’reb foyen nagmed ko but’, mu gu pagmed u fithik’ e awat. 
Dariy reb e malang ko tin ke puth romed ni kuyra fanay bayay ko naun. Bay mu boded bang i daken e ted ni desert ni dariy n’umngin nap’an. I Gag SOMOL e kugog e pi thin ney. 
“Mu daged e pow riy ni arme ngan cham! Mu thoyed e rappa’ ya nge yag ni rung’ag e pi nam! Mu gafaliyed e pi nam nge cham nga Babylon! Moged ko pi salthaw nu Ararat, Minni, ngu Ashkenaz ni ngar cham gad. Ngan duwgiliy be’ ni nge ga’ ni ir e nge girengiy e mael. Mu kunyed e os nib yo’or ni bod ba ran’ i asam’ning. 
Mu falfal’eg rogon e pi nam ni nge cham nga Babylon. Mu pi’ed e thin ni nge yib e pi pilung nu Media, nge tayugang’ rorad nge pi tolang ko salthaw, nge gubin e yu raba’ i salthaw ko pi nam ni bay u tan pa’rad. 
Be duru’ e but’ ma be rur ni bochan SOMOL e ke rin’ e n’en nike tanomnag ni nge tay yu Babylon ni bang i daken e ted ni desert, ni dakriy be’ nra par riy. 
Salthaw nu Babylon e kar talgad ko mael kar pired u lan e yoror. Ke me’waer lanin’rad kem’ay farad. Kan buthug e pi garog ko binaw nga but’, ma kanip’ e nifiy ko naun. 
Ke malay reb e mal’og nga daken reb yad be mil i yan ko fare pilung nu Babylon yad be yog ngak nike puth e yoror ko binaw rok u gubin raba’. 
Pi to’ogor e kar koled e gin yima th’ab e lul’ riy nga barba’ ma kar yip’ed e nifiy ko yungi tagil’ e ayuw. Salthaw nu Babylon e kar dugowgad. 
Dabki n’uw nap’an ma pi to’ogor e bayi th’abmed nga but’ nge yot’yot’med ni bod e grain u daken e gin yima pirdi’iy riy. I Gag fare SOMOL ni Gubin ma Rayag Rok, ni fare Got nu Israel, e kugog e pi thin ney.” 
Pilung nu Babylon e th’ab yu Jerusalem ke languy. Ke m’aynag gathon fare binaw ni bod ba rume’; ni bod ba kan nike ful’ fare binaw. I fek e n’en ni ba’adad me n’ag e tin kabay riy. 
Ngan pag e girdi’ nu Zion ngar ga’argad, “Mang e yigi mang yu Babylon e aw ngak malngin e kireb ni kan rin’ ngodad!” Ngan pag e girdi’ nu Jerusalem ngar ga’argad, “Mang e yigi mang yu Babylon e aw ngak malngin e gafgow ni kan tay ngodad!” 
Ma aram me ga’ar SOMOL ngak e girdi’ nu Jerusalem, “Bay gu aywegmed mu gu sulweg taban ngak e pi to’ogor romed e n’en ni kar rin’ed ngomed. Bay gu mliknag e gin ma yib e ran nu Babylon riy nge pi lul’ riy ni go’ ra mlik. 
Re binaw nem e bayi par ni dakriy woton u but’ ni go’ gamanman ni malboch e ma par riy. Nike tamdag ya’an ni dakriy be’ nra par u rom, gubin e pi’in yad raguy miyad ra dugow. 
Piyu Babylon e go’ ra tolulgad ni bod e layon miyad gowol ni bod pifak e layon. 
Gur yad ba dogol? Bay gu fal’eg ba mur ni farad ngar ching niged miyad felfelan’. Bay ra mulod ni dakriy e ngiyal ni yad ra od. 
Bay gu fekrad ni ngan thangrad, ni bod rogon e saf, pifak e saf nge kaming. I Gag SOMOL e kugog e pi thin ney.” 
I ga’ar SOMOL u murung’agen yu Babylon: “Fare binaw ni i yog e fayleng e sorok ngay e kan kol! Kari aw yu Babylon nga bang u mit e pi nam! 
Pi to’ogor rok yu Babylon e bay ra puw gad ngarbad ni gawa n’ew ni nge tharay fare binaw. 
Pi yochi binaw u charen i yan e pig ya’an nga bang ke bod lan e ted ni dariy e ran riy, ni dakriy be’ nma par riy fa milekag riy. 
Bay gu gechignag Bel, ni fare got nu Babylon, mu gu gagiyegnag nge chuwan’ ko tin ni iring; ma pi nam e bay dab kur tedfan bi’id. “Ke puth e yoror nu Babylon nga but’. 
Gimed e girdi’ nu Israel, mmil gad ngam chuwgad u wur! Mmil niged e pogofan romed ko damumuw rog nib gel. 
Dabi mulan’med ara mu rus gad ni bochan e tin kam rung’aged. Gubin e duw ma yug reb e thin e be wear ni murung’agen e wodmang u lan binaw nge pilung ni be togopluw reb nga reb. 
Ma aram e ngiyal’ ni nge taw ngay ni bay gu kirebnag e pi liyos nu Babylon. Ga’ngin fare nam ni bay ni tamra’nag, ma gubin e girdi’ riy ni bay ni li’rad ngarm’ad. 
Gubin e ban’en u daken e fayleng ngu lanelang e bay ra tolul niged e felfelan’ ko ngiyal nra aw yu Babylon nga pa’ e girdi’ ko lel’och ni karbad ni ngar kireb niged. 
Yu Babylon e ir e k’aring e yam’ ngak e girdi’ u ga’ngin e fayleng, ma chiney e nge mul yu Babylon ni bochan e ir e k’aring e yam’ ngak e girdi’ nib yo’or u Israel. I Gag SOMOL e kugog e pi thin ney.” 
I SOMOL e be ga’ar ko girdi’ rok u lan yu Babylon: “Kam thaygad ko yam’! Ngam marod e chiney ni dab mu son gad! Yug aram rogon ni gimed ra palog nga orel, ma dab mu paged talin ni Gag e SOMOL romed, mi i par yu Jerusalem u lanin’med. 
Gimed be ga’ar, ‘Kandariyfan nagdad ma kan tamra’ nagdad; kug nanged ni kari m’ay gelingmad ni bochan e pi milekag e yad e ke gel farad ko yungin nib thothup u lan fare Tempel.’ 
Ere chiney, e gu be yog ni aram e nge taw ko ngiyal’ ni bay gu kirebnag e pi liyos nu Babylon, ma pi’in nike maad’ad e bay ur gel’gel’gad u ga’ngin yang fare nam. 
Fa’an mang e rayag ni yan yu Babylon nga lanelang nge toy e tagil’ nib gel u rom, ma kug ra l’oeg e girdi’ ni ngar kireb niged. I Gag SOMOL e kugog e pi thin ney.” 
Be ga’ar SOMOL, “Motoyilgad nga laman e meyor u Babylon, ni yibe duloloy’nag fare riya’ nike aw ngalan e re nam nem. 
Gu be buthug yu Babylon nggu tay nike mathgulngan. Pi salthaw e bay ra po’gad nga langgin ni bod e n’ew ngar chamgad ngay nike mada’ lamrad ngalang ni yad be tolul. 
Karbad ni ngar kireb niged yu Babylon; kan kol e pi salthaw riy, ma pi gan e gat’ing rorad e ke m’ingm’ing. I Gag ba Got ni gu ma gechignag e kireb, ma bay gu rin’ nga Babylon e tin nib merag ni ngan rin’ ngay. 
Bay gu gagiyegnag e pi tolang riy ngar chinggad — girdi’ nib gonop, nge tayugang’, nge salthaw. Bay ra molod ni dab kur odgad. I gag fare pilung e gu be non; ni Gag fare SOMOL ni Gubin ma Rayag Rok. 
Fapi yoror rok yu Babylon nib gel e bay ni buthug nga but’, nge pi garog riy ni totolang e ngan urfiy nga but’. Maruwel nma tay e pi nam e gubin ni dariy rogon; tin ur athamagiliyed e ke daramram. I Gag fare SOMOL ni Gubin ma Rayag Rok e kugog e pi thin ney.” 
Serayah e ir e ta’ayuw rok Zedekiah ni Pilung, i Serayah e be’ nib mo’on ni fak Neriah nib mo’on ni fak Mahseyah. U lan e bin aningeg e duw nike pilung Zedekiah u Judah, me un Serayah ngak nga ranow nga Babylon, mu gog boch ban’en ngak ni nge rin’. 
Kug yoloy ngalan e babyor gubin e riya’ nra yib nga daken yu Babylon, nge ku tin ba’aray ni murung’agen yu Babylon. 
I lungug ngak Serayah, “Nap’an ni ga ra taw nga Babylon, ma dabisiy ni ngam be’eg ngak e girdi’ nib ga’ lamam gubin e n’en ni kan yoloy ngaray. 
Ma aram ma ga meybil ni nge lungum, ‘SOMOL, kamog ni ga ra kirebnag e re gin’ey, nge par ni dakriy e yafos riy, ni girdi’ nge gamanman, me bod bang i daken e ted ni desert ni dariy n’umngin nap’an.’ 
Serayah, nap’an ni ga ra mu’ i be’eg e re ke babyor ney ko girdi’, ma ga m’ag ko malang ngamun’ ngalan e lul’ nu Eufrates 
ma gog ni ngam ga’ar, ‘Irera’ e n’en ni bayi buch rok yu Babylon — bayi ligil ni dakriy e ngiyal’ nra for ngalang ni bochan fare riya’ ni nge pag SOMOL nga daken.’” Aray e gin ni mus e thin rok Jeremiah riy. 
